Kategori: Botë

  • Pas fatkeqësisë së zjarrit ndizet debat i ashpër në Turqi

    Pas fatkeqësisë së zjarrit në Bolu janë ngritur shumë pyetje: A ishin të mjaftueshme masat paraprake të sigurisë? A janë kryer inspektimet e nevojshme? Pse zjarrfikësja u përgjigj kaq vonë?

    Fatkeqësia e zjarrit në zonën turke për ski, Kartalkaya në qytetin Bolu të martën tronditi thellësisht Turqinë.  Që nga e marta, shumë shkolla, klube sportive, individë privat e shoqata profesionale kanë postuar foto të viktimave në rrjete sociale – duke shprehur ngushëllime dhe në disa raste duke ngritur akuza të rënda. Të paktën 78 persona humbën jetën në zjarrin shkatërrues, në një hotel të njohur me 234 vizitorë. Shumë të tjerë u plagosën.

    Të mbijetuarit e hotelit zakonisht të mirëfrekuentuar përshkruajnë skena dramatike paniku nga nata e zjarrit: shumë vetë nuk gjenin dot rrugën e daljes nëpër korridoret e mbushura me tym, ndërsa të tjerë u hodhën nga dritaret të dëshpëruar. Disa raportojnë se njerëzit në katet e sipërme madje bënin litarë të improvizuar nga çarçafët, nga kati i 11 – për të shpëtuar në thellësi.

    Pyetje dhe hetime të hapura

    Ende nuk dihet shkaku i shpërthimit të zjarrit. Hetimet janë fokusuar aktualisht te mangësitë në mbrojtjen nga zjarri të hotelit dhe nëse ato kanë luajtur rol për katastrofën. Po verifikohet e kontrollohet, nëse janë respektuar masat e parashikuara të sigurisë. Dëshmitarët okularë raportuan mungesën e sistemeve të alarmit për zjarr, shkallëve të posaçme në rast zjarri dhe mungesën e aparateve për shuarjen e zjarrit.

    Hoteli, një ndërtesë shumëkatëshe me fasadë druri në një kodër të pjerrët, është një destinacion i preferuar për turistët vendas. Ekspertët pyesin se pse nuk ka pasur Qendër Zjarrfikësish në zonën përreth dhe pse shërbimeve të para të Emergjencës iu deshën tre çerekore për të arritur në vendin e zjarrit.

    Akuza të rënda nga opozita

    Mbetet gjithashtu e paqartë se cili autoritet ishte përgjegjës për inspektimin e fundit të sigurisë nga zjarri në hotel dhe kush e ka lëshuar për herë të fundit licensën e funksionimit. Kryebashkiaku i Bolu, Tanju Özcan, nga partia opozitare CHP, hedh poshtë përgjegjësinë e qytetit dhe tregon me gisht Ministrinë e Turizmit. Ministri i Turizmit, Mehmet Nuri Ersoy, nga ana tjetër, fajëson zjarrfikësit lokal.

    Kurse, partia opozitare CHP akuzon Qeverinë për lehtësimin e Rregulloreve të Sigurisë nga zjarri në vitin 2012. Ajo kritikon gjithashtu mungesën e një sistemi spërkatës në hotel, i cili mund të kishte ngadalësuar përhapjen e zjarrit. Sipas Rregulloreve aktuale të sigurisë nga zjarri nga viti 2007, një sistem spërkatës është i detyrueshëm në hotelet e kësaj madhësie.

    Ali Mahir Basarir, nënkryetar i Grupit Parlamentar të CHP-së, sheh një problem tjetër: konfliktin e interesit për Ministrin e Turizmit, i cili është edhe pronar i Operatorit të madh Turistik ETS. Ky Operator Turistik e ka vlerësuar shumë pozitivisht hotelin në fjalë. Basariri kërkon dorëheqjen e Ministrit. Në këtë kontekst ka shpërthyer edhe një debat tjetër në Turqi, që lidhet më shumë me faktin që disa Ministra turq vazhdojnë të ndjekin interesa biznesi, duke mbajtur poste politike.

    Të dyja palët përgjegjëse

    Disa Qendra profesioniste dhe ekspertët që kanë komentuar fatkeqësinë nga zjarri në Bolu pajtohen në një pikë: padyshim kishte mangësi serioze në mbrojtjen nga zjarri të hotelit ose monitorimin e tij. Sipas vlerësimit të tyre, me masat e duhura, tragjedi të tilla mund të shmangen. Kurse, numrin e lartë të vdekjeve ato e lidhin me dështimin masiv të autoriteteve.

    Erol Percin nga Dhoma Turke e Inxhinierëve dhe Arkitektëve në Bolu theksoi në një intervistë për DW: “Nëse të gjithë të përfshirët do të kishin marrë përgjegjësinë e tyre dhe do të respektonin Rregulloret sot nuk do të flisnim për 76 vdekje, por vetëm për humbje ekonomike.” (Shën. red. Në momentin e intervistës, numri i vdekjeve ishte 76.)

    Fatkeqësisht, katastrofa e zjarrit në Bolu nuk është një rast i izoluar. Turqia është goditur vazhdimisht nga fatkeqësi të rënda në të kaluarën. Kjo shpesh për shkak të standardeve të dobëta të sigurisë. Të martën, pak pas zjarrit në Bolu, një shpërthim ndodhi edhe në një resort skish në qytetin qendror të Anadollit, Sivas, ku mbetën të plagosur katër persona, njëri prej tyre në gjendje të rëndë. Pranverën e kaluar, një zjarr në klubin e natës Masquerade në Stamboll u mori jetën 29 personave. Sipas ekspertëve, defekte të rëndësishme në ndërtim luajtën një rol vendimtar në tërmetin shkatërrues të Shkurtit 2023./DW

  • Zelensky: 200 mijë trupa paqeruajtëse do të nevojiteshin për mbështetjen e armëpushimit

    Derisa presidenti amerikan, Donald Trump është duke i shpeshtuar thirrjet për një Marrëveshje paqeje në Ukrainë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky paraqiti një ide për një forcë paqeruajtëse evropiane me 200.000 trupa.

    I pyetur më 22 janar gjatë një Paneli diskutimi për numrin e një force paqeruajtëse për ta garantuar një Marrëveshje armëpushimi me Rusinë në të ardhmen, Zelensky tha: “Nga të gjithë evropianët? Të paktën 200.000 [trupa]. Ky është minimumi, përndryshe është e kotë”.

    Zelensky, duke folur në Forumin Ekonomik Botëror në Davos të Zvicrës, tha se një forcë e tillë paqeruajtëse do të ishte vetëm njëra nga pjesët e garancive të përgjithshme të sigurisë, që do t’i nevojiteshin Kievit – në rast se fillojnë bisedimet për armëpushim me presidentin e Rusisë, Vladimir Putin.

    Më herët, Zelensky tha për Bloomberg News se për të qenë efektive një forcë paqeruajtëse – pjesë e saj duhet të jenë patjetër edhe trupat amerikane.

    “Nuk mund të jetë pa Shtetet e Bashkuara.” – tha ai për Bloomberg.

    “Së pari, askush nuk do të rrezikojë pa Shtetet e Bashkuara. Së dyti, kjo mund ta ndajë NATO-n, t’i ndajë Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian. Është ëndërr e Putinit ta ndajë këtë aleancë.” – shtoi ai.

    Një forcë paqeruajtëse prej 200.000 trupash do të ishte përpjekje e paparë për Evropën – shumë më e madhe se forcat individuale të shumicës së kombeve. Misioni ndërkombëtar i udhëhequr nga NATO-ja në Bosnjë e Hercegovinë arriti kulmin në vitin 1996, me 60.000 trupa, rreth një e treta e tyre nga Shtetet e Bashkuara.

    Zelensky tha se një forcë kaq e madhe ndërkombëtare do të ishte e nevojshme duke pasur parasysh se personeli i Ushtrisë së Rusisë tejkalon shifrën prej 1.5 milion, ndërsa Ukraina ka vetëm gjysmën e këtij numri.

    Vendosja e një force të huaj ushtarake në Ukrainë po diskutohet me vende që mund të jenë të gatshme të marrin pjesë – tha Zelensky gjatë një Konference për shtyp me kryeministrin britanik, Keir Starmer, më 16 janar.

    Shtypi britanik raportoi gjithashtu se Starmer dhe presidenti francez, Emmanuel Macron kanë biseduar për mundësinë e dërgimit të ushtarëve në Ukrainë, si një forcë paqeruajtëse pas arritjes së ndonjë Marrëveshjeje për t’i dhënë fund luftës.

    Në ditët e fundit, Trumpi ka bërë komentet më të ashpra deri më sot ndaj Putinit, për të cilin shpesh ka folur me admirim.

    Më 22 janar, Trump, duke iu drejtuar homologut të tij rus me emër, paralajmëroi Moskën se do të përballet me tarifa, taksa dhe sanksione të reja “të larta” – nëse nuk e ndal shpejt pushtimin e plotë të Ukrainës.

    Një ditë më herët, ai sugjeroi se do të vendoste sanksione shtesë ndaj Rusisë, nëse Putini nuk do të pranonte bisedimet për paqe për t’i dhënë fund luftës.

    Dhe më 20 janar, në ditën e parë pas marrjes së mandatit të ri, Trump tha se Putini po e “shkatërron” Rusinë duke mos pranuar të bëjë një Marrëveshje për t’i dhënë fund luftës.

    “Ai duhet ta bëjë një Marrëveshje. Mendoj se po shkatërron Rusinë duke mos e bërë një Marrëveshje.” – tha Trump.

    Rusia i ka derdhur qindra-miliarda dollarë për luftën, ka pësuar rreth 700.000 viktima dhe ka zemëruar fqinjët e saj, derisa gjithashtu ka sakrifikuar tregun fitimprurës evropian të gazit dhe qasjen në tregjet financiare perëndimore – gjë që ka çuar në rënien e vlerës së rublës.

    Kremlini po e shpenzon rreth 40% të buxhetit të tij për ushtrinë dhe po has në vështirësi të mëdha për ta frenuar inflacionin, pavarësisht normave të interesit mbi 20%.

    Lufta në Ukrainë filloi në vitin 2014, me pushtimin dhe aneksimin e paligjshëm të Gadishullit të Krimesë nga Kremlini dhe u përshkallëzua me pushtimin e plotë të saj nga Rusia në shkurt 2022./REL

  • Detaje rreth letrës që Biden ia la Trumpit në Zyrë

    Presidenti amerikan, Donald Trump ka deklaruar të martën se ish-presidenti, Joe Biden ia ka lënë një letër brenda tavolinës së punës në Shtëpinë e Bardhë – duke vazhduar një traditë të Ditës së Inaugurimit – bën të ditur të enjten, më 23.01.2025, Agjencia e lajmeve Reuters.

    Trump ka njoftuar se e ka hapur letrën të hënën mbrëma dhe se po mendonte që ta publikonte. Ai ka thënë se Biden e ka këshilluar që ta shijojë mandatin dhe se ka spikatur rëndësinë e detyrës.

    “Në të thuhet ‘Numrit 47’” – ka bërë të ditur Trump. “Ishte një letër shumë e këndshme… thjesht një letër e tipit frymëzues. Shijoje! Bëj punë të mirë! E rëndësishme, shumë e rëndësishme, është detyra.”.

    Ndërkaq, Trump ka ndarë ekskluzivisht për median Fox News të mërkurën përmbajtjen e letrës, që Biden ia la pas largimit nga Zyra Ovale në fillim të kësaj jave.

    Letra të cilën Trump e gjeti në tavolinën e punës në Zyrën Ovale me ndihmën e korrespondentit të lartë të Fox News në Shtëpinë e Bardhë, Peter Doocy, i drejtohet me “I dashur President Trump” dhe vijon, si më poshtë:

    “Ndërsa largohem nga kjo Zyrë e shenjtë, ju uroj ju dhe familjes suaj më të mirat në katër vjetët e ardhshme. Populli amerikan dhe njerëzit në mbarë botën shikojnë nga kjo shtëpi qëndrueshmëri në stuhitë e pashmangshme të historisë dhe lutem se katër vjetët e ardhshme do të jenë një kohë prosperiteti, paqeje dhe hirësie për kombin tonë.” – ka raportuar Fox News.

    “Zoti ju bekoftë dhe ju udhëzoftë ashtu siç e ka bekuar dhe udhëzuar vendin tonë të dashur, që nga themelimi.” – shkruan, ndër të tjera, në letrën që e ka publikuar Fox News.

    Kurse, Biden ka thënë se Trump i ka lënë një “letër shumë bujare”, por deri më tani ka refuzuar të ndajë përmbajtjen e asaj që shkroi Trump – duke e konsideruar atë si private.

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com