Kategori: Botë

  • Së paku 10 të vdekur nga zjarret në Los Anxhelos

    Zjarret e egra në Los Anxhelos kanë lënë të vdekur së paku dhjetë persona, derisa meteorologët kanë paralajmëruar erëra të tjera më të fuqishme që do t’u fryjnë flakëve të zjarreve – ka raportuar të premten, më 10.01.2025, transmetuesi britanik BBC.

    Sherifi i kontesë së Los Anxhelosit, Robert Luna ka thënë se ende nuk është e sigurt që të shkohet në zonat më të goditura nga zjarret dhe se numri i viktimave “absolutisht do të ndryshojë”.

    Autoritetet kanë bërë të ditur se janë angazhuar punëtorë, për të shkatërruar rrugët, që të ndalet qarkullimi i gazit që po u jep hov flakëve.

    Njëherësh, një burrë është arrestuar me dyshimin se ia kishte vënë flakën vatrës së zjarreve në Kenneth, që shpërtheu të enjten në kufi të Los Anxhelosit dhe Venturës.

    Megjithatë, shefja e Brigadave të zjarrfikësve ka thënë për BBC-në se nuk ka asnjë dëshmi që sugjeron se zjarret e egra në Los Anxhelos të jenë ndezur qëllimshëm.

    Më shumë se 100 mijë persona janë urdhëruar të enjten që të evakuohen, derisa erërat e thata dhe të fuqishme kanë vështirësuar operacionet e zjarrfikësve dhe kanë përhapur edhe më shumë flakët e egra, që kanë djegur mijëra hektarë prejse zjarret shpërthyen të martën.

    Ndërkohë zjarret në zonën e famshme të Hollywoodit kanë djegur 20 hektarë toke të mërkurën, kanë njoftuar Brigadat e zjarrfikësve të shtetit të Kalifornisë. Ekipe helikopterësh dhe kamionësh me personel duket se kanë nisur të shënojnë përparim në luftën e tyre me këto vatra zjarresh.

     

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com

  • Protesta të dhunshme në Kinë pas vdekjes së dyshimtë të adoleshentit

    Vdekja e një adoleshenti ka shkaktuar protesta të dhunshme në një qytet në veri-perëndim të Kinës – ka konfirmuar BBC përmes një xhirimi të verifikuar.

    Në videot e shpërndara në mediat sociale, protestuesit mund të shihen duke hedhur objekte ndaj Policisë dhe policët duke rrahur disa demonstrues në Pucheng në provincën Shaanxi.

    Autoritetet kanë deklaruar se adoleshenti ra për vdekje më 2 janar, në një aksident në Konviktin e Shkollës së tij. Por, pas akuzave për vdekjen e tij filloi të përhapej në mediat sociale se e vërteta ishte ndryshe.

    Protestat shpërthyen menjëherë pas kësaj dhe zgjatën disa ditë, përpara se ato të shuheshin me sa duket në fillim të kësaj jave. BBC nuk ka parë asnjë provë tjetër të protestës në Pucheng, që atëherë.

    Demonstratat publike janë të rralla në Kinë, por autoritetet kanë qenë veçanërisht të ndjeshme ndaj tyre që nga protestat me letra të bardha të vitit 2022 kundër politikave të COVID-it, të cilat u shënuan me kritika të rralla ndaj Partisë Komuniste Kineze dhe presidentit Xi Jinping.

    Media shtetërore nuk e ka shkruar asnjë fjalë për protestat në Pucheng. Çdo xhirim ose referencë e demonstratave është censuruar kryesisht nga mediat sociale kineze – siç ndodh zakonisht për incidentet që konsiderohen të ndjeshme nga autoritetet.

    Por, disa video kanë dalë jashtë Kinës dhe janë postuar në X.

    Transmetuesi britanik BBC ka konfirmuar se ato janë filmuar në Qendrën e Arsimit Profesional Pucheng dhe nuk kanë gjetur versione të mëparshme në internet, përpara shpërthimit të raportuar të protestave gjatë ditëve të fundit.

    Kur u kontaktua nga BBC-ja, një përfaqësues nga Departamenti për Media i Qeverisë në Pucheng mohoi se kishte pasur protesta. Nuk kishte asnjë përgjigje kur BBC-ja telefonoi një zyrtar që trajtonte pyetjet e medias.

    Në një deklaratë të lëshuar në fillim të kësaj jave, autoritetet lokale thanë se adoleshenti me mbiemrin Dang ishte nxënës i vitit të tretë në Qendrën Arsimore në Pucheng.

    Para vdekjes së tij, Dang ishte zgjuar natën nga nxënës të tjerë duke biseduar në Konviktin e tij – thuhet në deklaratën e tyre. Ai ka hyrë në një debat dhe sherr me një djalë, të cilin e ka zgjidhur një zyrtar i Shkollës.

    Më vonë atë natë, trupi i tij u gjet nga një nxënës tjetër në këmbët e bllokut të Konviktit.

    Deklarata e përshkruan atë si “një aksident ku një nxënës u rrëzua nga një lartësi në Shkollë.” Ai shtoi se Policia kishte kryer hetime dhe një autopsi dhe “për momentin e përjashton atë si një çështje penale”.

    Por kanë qarkulluar akuza në internet prej ditës kur ndodhi rasti dhe Shkolla e autoritetet po fshihnin të vërtetën. Një llogari pretendonte, pa prova, se Dangu vrau veten pasi u ngacmua nga djali me të cilin ishte përleshur më parë.

    Kanë qarkulluar edhe deklarata të paverifikuara nga familja e tij, duke pretenduar se dëmtimet në trupin e Dangut nuk përputheshin me versionin e ngjarjeve të autoriteteve dhe se familjarët nuk u lejuan ta kontrollonin trupin e tij për një kohë të gjatë.

    Akuzat duket se kanë zemëruar shumë njerëz në Pucheng – duke shkaktuar protesta që nxorën të paktën qindra njerëz në rrugë.

     

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com

  • 2024, viti i parë me ngritje mbi 1.5C të ngrohjes globale – thonë shkencëtarët

    Bota porsa ka përjetuar vitin e parë, në të cilin temperaturat shkuan mbi 1.5 Celsius se në kohën paraindustriale – kanë thënë shkencëtarët të premten, më 10.01.2025 – raporton Reuters.

    Këto të dhëna janë konfirmuar prej Shërbimit të Ndryshimit Klimatik të Bashkimit Europian, Kopernik (C3S), që ka bërë të ditur se ndryshimi klimatik po i çon nivelet e temperaturat në shkallë që nuk janë shënuar asnjëherë më parë, në kohën moderne të njerëzimit.

    “Trajektorja është thjesht e jashtëzakonshme.” – ka bërë të ditur drejtori i C3S-së, Carlo Buontempo, duke përshkruar sesi çdo muaj i vitit të kaluar ishte më i ngrohtë ose i dyti më i ngrohtë për atë muaj, prej nisjes së regjistrimit të temperaturave.

    C3S ka njoftuar se mesatarja e temperaturës në vitin 2024 ishte 1.6 shkallë Celsius më e lartë se në vitet 1850-1900, “periudha paraindustriale” para se njerëzit të nisnin djegien e fosileve që emetojnë dioksid karboni.

    Vjet ishte viti më i ngrohtë i botës, prej kohës kur nisi regjistrimi i temperaturave dhe gjithsecili vit i dhjetë vjetëve të kaluara ishte në mesin e dhjetë vjetëve më të ngrohta në historinë e njerëzimit.

    Zyra britanike e Shërbimi meteorologjik ka konfirmuar se viti 2024 me gjasë ka thyer tavanin prej 1.5 shkallësh të ngritjes së temperaturës, por duke konfirmuar se mesatarja ishte pak më e ulët, apo prej 1.53 Celsius. Edhe shkencëtarët amerikanë do të dalin të premten me publikimin e të dhënave të temperaturave për vitin e kaluar.

    Qeveritë kishin premtuar me Marrëveshjen e Parisit për Klimën më 2015 se do të mundoheshin të parandalonin ngritjen e temperaturave mesatare nën 1.5 shkallë Celsius, për të shmangur katastrofa të tjera më të ashpra dhe më të kushtueshme klimatike.

     

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com