Kategori: Botë

  • Gruaja lind foshnjën në një varkë emigrantësh që kalonte nga Afrika në Ishujt Kanarie

    Një foshnjë ka ardhur në jetë në një barkë të stërmbushur emigrantësh, që po kalonin nga Afrika në Ishujt Kanare gjatë kësaj jave, kanë bërë të ditur gardat bregdetare spanjolle – ka raportuar transmetuesi BBC.

    Ato kanë publikuar një fotografi të djalit të porsalindur, i cili është shpëtuar bashkë me nënën dhe dhjetëra emigrantë të tjerë.

    Lundra e stërmbushur ishte vërejtur së pari më 06.01.2025, afër ishullit Lanzarote.

    Ekipet e kërkim-shpëtimit besojnë se emigrantët kishin arritur me barkë pak pas lindjes së gruas, në ditën kur Spanja po festonte festën në të cilën fëmijëve tradicionalisht u jepen dhurata.

    Kapiteni i ekipit të shpëtimit ka thënë se e dinin se kishte një grua shtatzënë në barkë, por u habitën kur morën vesh se “foshnja kishte lindur para 10, 15 ose 20 minutash”.

    Domingo Trujillo ka thënë se kur arritën te barka, nëna ishte shtrirë, derisa foshnjën po e mbante një pasagjer tjetër.

    Me këshillën e mjekut, foshnja dhe nëna janë dërguar me helikopter në Spitalin e Lanzarotes. Autoritetet nuk kanë raportuar për komplikime të tjera.

    “Duke qenë Dita e Tre Mbretërve, kjo ishte dhurata më e mirë që mund të merrnim.” – ka deklaruar komandanti i helikopterit, Alvaro Serrano Perez – raporton Reuters.

    Kalimi i oqeanit nga Afrika drejt Ishujve Kanare është jashtëzakonisht i rrezikshëm.

    Më shumë se 46 mijë emigrantë pa dokumente e kanë rrahur këtë rrugë së paku vjet për të arritur në ishuj – kanë treguar të dhënat e Qeverisë spanjolle.

    Dita e festës së krishterë të Epifanisë, që feston vizitën e Magit te Jezusi, zakonisht e njojhur si Tre Mbretërit ose Burrat e Urtë, festohet goxha shumë në Spanjë.

    Fëmijët lustrojnë këpucët e tyre para asaj që njihet si “El Dia de los Teyes” (Dita e Mbretërve) dhe i lënë gati për Tre Mbretërit, Melchoir, Caspar dhe Balthazar, që t’i fusin dhuratat në to.

    Përgatiti: Rexhep Maloku – KALLXO.com 

  • Zjarret përfshijnë Hollywoodin, 100 mijë persona urdhërohen të zhvendosen

    Zjarret e rrëmbyeshme përreth Los Anxhelosit janë përhapur edhe në kodrat e Hollywoodit, pasi vatra të tjera zjarresh kanë lënë të vdekur së paku pesë persona, duke shkatërruar qindra shtëpi dhe sfiduar burimet e zjarrfikësve, si dhe duke kufizuar burimet e furnizimit me ujë – ka raportuar të enjten, më 09.01.2025, Reuters.

    Më shumë se 100 mijë persona janë urdhëruar që të evakuohen derisa erërat e thata e të fuqishme kanë vështirësuar operacionet e zjarrfikësve dhe kanë përhapur edhe më shumë flakët e egra, që kanë djegur mijëra hektarë prejse zjarret shpërthyen të martën.

    “Kjo stuhi zjarri është aso e madhe.” – ka deklaruar kryetarja e Los Anxhelosit, Karen Bass në një Konferencë për media pasi është kthyer në qytet – duke ndërprerë udhëtimin zyrtar në Ganë.

    Një vatër e re zjarri ka shpërthyer në Hollywood Hills të mërkurën në mbrëmje, ka bërë të ditur shefja e Brigadës lokale të zjarrfikësve, Kristin Crowley, duke ditur evakuime të reja dhe ngritur numrin e vatrave të mëdha të zjarrit në rajonin e Los Anxhelosit në së paku gjashtë sosh.

    Katër prej tyre nuk ka pasur mundësi fare të frenohen, kanë thënë zyrtarët lokalë, duke theksuar se zjarret në anët lindore dhe perëndimore të qytetit kanë vazhduar të zgjerohen gjatë orëve të mbrëmjes.

    Ndërkohë zjarret në zonën e famshme të Hollywoodit kanë djegur 20 hektarë toke të mërkurën, kanë njoftuar Brigadat e zjarrfikësve të shtetit të Kalifornisë. Ekipe helikopterësh dhe kamionësh me personel duket se kanë nisur të shënojnë përparim në luftën e tyre me këto vatra zjarresh.

    Departamenti i Zjarrfikësve i Los Anxhelosit ka lëshuar urdhër për evakuim të personave brenda rrezes së Bulevardit Hollywood, Mulholland Drivet, 101 Freewayt dhe Laurel Canyon Boulevardit – të gjitha adresa ikonike për industrinë e argëtimit.

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com

  • SHBA: Përse interesohet Donald Trump për Grenlandën?

    Presidenti i zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump, sipas deklarimit të fundit, do që ta inkorporojë me SHBA-në Grenlandën, në rast nevoje edhe me ndihmën ushtarake.

    Presidenti i zgjedhur i SHBA-së, Donald Trump që pas fitores në Zgjedhje ka përsëritur deklaratat, se Grenlanda duhet të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara. Grenlanda është në pjesën më të madhe e mbuluar nga akulli. Ishulli më i madh i botës ka vetëm rreth 56.000 banorë. Ky territor është i pasur në lëndë të para dhe pozicion të rëndësishëm strategjik në Atlantikun e Veriut. Ai i përket Danimarkës që prej 600 vjetësh dhe gëzon autonomi të zgjeruar. Deri tani Grenlanda ka hequr dorë nga një pavarësi e plotë.

    Çfarë kërkon Trump?

    Pak para Krishtlindjes Trump sërish hapi diskutimin për Grenlandën. SHBA-ja është e mendimit, që “në interesin e sigurisë kombëtare dhe të lirisë në botë” është një “domosdoshmëri absolute” ta posedosh dhe ta kontrollosh Groenlandën – deklaroi presidenti i ardhshëm. Me këtë Republikani i referohet përpjekjes së dështuar të tij gjatë mandatit të parë, duke propozuar më 2019 për ta blerë Grenlandën.

    Djali i tij, Trump Jr. vizitoi më 07.01.2025 ishullin, sikurse u komunikua gjatë një udhëtimi privat. Në të njëjtën ditë Trump Senior dha një Konferencë shtypi në Rezidencën e tij në Florida. Në deklarimin e tij ai nuk përjashtoi as hapat ushtarakë apo imponimin ekonomik për të vendosur kontrollin ndaj Grenlandës dhe Kanalit të Panamasë. “Ky është një deal, që duhet të realizohet.” – tha Trump.

    Mund ta blejë Trump Groenlandën?

    Edhe njё herё tjetёr njё president i SHBA-sё ka dashur ta blejё Grenlandёn: Harry Truman, pas Luftёs sё Dytё Botёrore, pёr 100.000 Dollarё. Edhe atёherё Qeveria daneze pati refuzuar. Për propozimin e tij për blerjen e ishullit më 2019 Trump mori një refuzim të prerë nga Danimarka dhe Grenlanda. Ngjashëm ishin reagimet edhe aktualisht. “Grenlanda na përket neve. Ne nuk jemi në shitje dhe asnjëherë nuk do të dalim në shitje.” – deklaroi kryeministri i ishullit, Mute Egede. Megjithatë, në fjalimin e tij me rastin e Vitit të Ri kryeministri i Grenlandës u shpreh për një pavarësi nga Danimarka.

    Ç’mund të ndodhë me një pavarësi të Grenlandës?

    Grenlanda që nga viti 1953 është koloni daneze dhe tani është një territor i vetëadministruar brenda mbretërisë. Që nga viti 2009 ishulli ka të drejtën të mbajë referendum për shpalljen e pavarësisë. Nëse ndodh kjo, Grenlanda mund të vendosë për një afrim me SHBA-në në formën e një Marrëveshjeje Asociimi ngjashëm si me ishujt Marshall, Mikronezinë dhe Palaun në Paqësor.

    Shumica e banorëve të ishullit ndonëse duan pavarësinë në sfondin e varësisë ekonomike prej Danimarkës dhe BE-së janë skeptikë. Në pranverë në Grenlandë zhvillohen Zgjedhjet e rregullta parlamentare. Pavarësia nga Danimarka është një temë e rëndësishme në fushatën elektorale.

    Çfarë u ofron Trump Grenlandës dhe banorëve të saj?

    Trump i premton Grenlandës dhe 56.000 banorëve të saj mbrojtje, ndonëse ai asnjëherë deri tani nuk është shprehur për motivet e dëshirës së tij. Ekonomikisht dhe në aspektin gjeopolitik me këtë do të rritej influenca ndaj rajonit të pasur me lëndë të para. Pikërisht tani me shkrirjen e shtresave të akullit dhe daljen në pah të pasurive nëntokësore edhe Rusia e Kina gjithnjë e më shumë po përpiqen me ngulm të ngrehin pretendimet e tyre. SHBA-ja me shtetin federal të Alaskës pranë Árktikut, që prej vitit 1951, ka një bazë aviacioni në veri-perëndim të Grenlandës.

    Profesori i shkencave politike në Këln, Thomas Jäger në një intervistë për televizionin privat NTV, ka shprehur edhe një mendim tjetër të mundshëm që mund të ketë Trump: “Mund të përfytyrohet, se Trump dëshiron që ta vendosë veten në radhën e Presidentëve me traditë, të cilët e kanë zgjeruar dukshëm territorin, në shekullin e XIX, SHBA u shtri më tej në perëndim dhe pastaj bleu Alaskën. Kjo do ta bënte atë vërtetë një ndër Presidentët e mëdhenj.”

    Por pёrse Grenlanda, ishulli mё i madh i botёs – gjashtё herё mё i madh se Gjermania – i pёrket njё vendi tё vogёl siç ёshtё Danimarka? Gjeografikisht ishulli ndodhet qartazi nё Amerikёn e Veriut, skaji mё veriperёndimor i Grenlandёs ndodhet fare pranё brigjeve tё Kanadasё.

    Danimarka nё tё kundёrt ndodhet mё shumё se 3000 km larg Grenlandёs dhe midis tyre ndodhen Islanda dhe njё pjesё e Norvegjisё. Ka pasur mjaft konflikte por mё nё fund danezёt fituan dhe më 1933 Grenlanda e akullt përfundimisht i kaloi Danimarkёs.

    Grenlanda ka qenё dikur e gjelbёr

    Grenlanda quhet Vendi i Gjelbёr. Sepse edhe nëse sot as qё mund tё pёrfytyrohet, pasi 85% e ishullit ndodhet nёn njё shtresё akulli, dikur nё Grenlandё ka qenё shumё mё ngrohtё. Studiuesit kanё gjetur gjurmё tё ADN-sё sё pemёve, tё fluturave dhe insekteve të tjera. Para 450.000 deri nё 900.000 vjetёsh Grenlanda ka qenё e mbuluar prej pyjeve tё dendura.

    Shtresa e akullit, qё ka ende njё trashёsi prej rreth 3800 metra, po pakёsohet sepse akullnajat shkrijnё. Pёrveҁ kёsaj bien gjithnjё e mё shumё shira, e kjo e intensifikon shkrirjen e akullnajave. Studiuesit kanё llogaritur qё niveli i detit nё mbarё botёn do tё rritej mё shumё se shtatё metra, nё rast se do tё shkrihej i gjithё akulli i Grenlandёs.

    Pak njerёz, aspak rrugё

    Sot nё Grenlandё janё vetёm brezat bregdetarë pa akull tё banueshme. Kryesisht nё brigjet perёndimore klima falë rrymёs sё Golfstrimit ёshtё mё e pёrshtatshme pёr jetesё. Kёtu ndodhen edhe shumica e fshatrave, si dhe kryeqyteti Nuuk. Ai ka 18.000 banorё dhe ёshtё qyteti mё i madh i Grenlandёs. Gjithsej nё ishull jetojnё 56.000 banorё dhe dendёsia e popullsisё ёshtё mё e ulёta nё botё. Vetёm nё Artik jetojnё mё pak njerёz se nё Grenlandё.

    Nё mbarё ishullin mungojnё rrugёt e hekurudhat, qё mund tё lidhin qytetet e fshatrat. Rrugё ka midis qyteteve, por ato pёrfundojnё nё periferi tё qytetit. Pёr tё shkuar nga njё qytet nё tjetrin banorёt e Grenlandёs pёrdorin avionё, anije, helikopterё, gomone ose slita me qen.

    Me ndryshimin e klimёs edhe nё Grenlandё mund tё ndryshojё diçka. Mё pak akull nё kёtё ishull nёnkupton edhe mё shumё hapёsirё jetese pёr njerёzit. Shkrirja e akujve çliron lёndё tё para tё rёndёsishme, tё cilat janё tё mbrojtura: Ndёr tё tjera naftё, minerale tё rralla, gaz natyror dhe uran.

    Sё shpejti do tё nisё gjuetia pёr elemente tё tilla. E Presidenti i zgjedhur i SHBA-sё si biznesmen ka njё nuhatje tё fortё pёr tё tilla gjёra./DW