Etiketë: Serbi

  • Dhjetëra-mijëra njerëz u bashkohen protestave serbe në mes të përpjekjeve për grevë mbarëkombëtare

    Kompani, biznese dhe shoqata të shumta në Serbi dëgjuan thirrjet e studentëve për një ‘grevë të përgjithshme’ të premten, më 24.01.2025, ndërsa protestat kundër autoriteteve të vendit vazhdojnë të marrin vrull.

    Dhjetëra-mijëra njerëz iu bashkuan studentëve dhe nxënësve në Beograd për në marsh proteste nëpër qytet dhe iu bashkuan thirrjes për një “grevë të përgjithshme” të premten, më 24.01.2025.

    Në orën 11:52, si çdo ditë kohët e fundit, nxënës, studentë, mësues dhe qytetarë të thjeshtë u mblodhën para ndërtesës së Qeverisë serbe në Beograd dhe Komunës së Novi Beogradit, në anën tjetër të Kryeqytetit.

    Pasi qëndruan për 15 minuta në heshtje në kujtim të 15 viktimave të fatkeqësisë të Stacionit hekurudhor në Novi Sad më 01.11.2024, turmat u mblodhën pranë Qendrës Tregtare Usce, të mbështetur nga mësuesit dhe qytetarët dhe duke mbajtur në duar lloje të ndryshme pankarta dhe slogane.

    Hristina Stanisavljevic dhe Andrea Tijanic, të dy studentë të artit, mbanin pankarta ku shkruanin – “Sistemi ka nevojë për ridizajnim”.

    Tijanic tha se protestuesit kishin “arritur të bashkohen pa asnjë shantazh apo para dhe zëri i popullit ka fituar mbi gjithçka tjetër”.

    “Ka ende njerëz që janë shantazhuar, por gjithnjë e më shumë prej tyre qëndrojnë në anën e djathtë… E shihni sa i shkretë është në qytet dhe sa njerëz iu bashkuan grevës, është e pabesueshme se si të gjithë ranë dakord që asgjë nuk duhet bërë ose blerë sot, se duhet të jemi në shtëpi me familjet tona ose këtu. Është fenomenale.” – tha ajo për BIRN.

    Matija, një marinar 45-vjeçar, ka sjellë një lidhës kartoni për dokumente me dorën e gjakosur mbi të – një nga simbolet e valës së protestës. Ai tha se simbolizonte “të gjitha krimet korruptive të Qeverisë aktuale dhe gënjeshtrat që çojnë në vdekjen e 15 njerëzve” në Novi Sad, më 01.11.2024.

    “Dora e përgjakur në lidhëse thjesht përshkruan duart e tyre të përgjakura, me të cilat ata njollosën 12 vjetët e fundit të jetës sonë.” – tha ai për BIRN.

    Ai shtoi se e gjithë Serbia duhet të ndalojë, në mënyrë që qytetarët të zbulojnë gjithçka që Qeveria dëshiron të fshehë. “Nëse gjithçka ndalon, kjo është mënyra e vetme që ne mund t’u tregojmë atyre qartë se nuk ka më lojë me ne dhe se nuk kemi më kohë.” – tha ai.

    Mediat lokale raportuan se, ndërsa turma kaloi disa Gjykata, gjyqtarët u larguan nga ambientet dhe qëndruan jashtë si një formë mbështetjeje.

    Një shëtitje proteste vazhdoi në Novi Beograd. Tubimet e ndryshme bllokuan rrugët më të njohura dhe më të frekuentuara të qytetit. Protesta të ngjashme u mbajtën në të gjithë vendin.

    Ndërkohë, shumë njerëz të tjerë iu përgjigjën thirrjes së studentëve për një “grevë të përgjithshme” të premten, më 24.01.2025.

    Midis atyre që njoftuan një ndërprerje të punës ishte një nga rrjetet më të mëdha të kinemasë në vend, i cili mbulon Beogradin, Nishin dhe Kragujevcin, si dhe qytete më të vogla. Shumë Shoqata të punëtorëve në industrinë e filmit shpallën grevë.

    Shumë teatro në të gjithë vendin nuk janë duke punuar dhe Oda e Avokatëve ka zgjeruar ndërprerjen e punës për të përfshirë edhe tre ditë të tjera. Shkollat ​​nuk kanë funksionuar ose kanë punuar vetëm pjesërisht që nga e hëna, 20.01.2025.

    Shumë restorante dhe kafene mbështesin grevën, por të tjera, kundër grevës, po ofrojnë kafe dhe çaj falas për të gjithë klientët. Shumë klube nate të njohura të Beogradit kanë anuluar Programet e tyre të së premtes mbrëma, më 24.01.2025.

    Arkivi Historik i Beogradit nuk funksionoi të premten, më 24.01.2025. Sindikata e Pavarur e Kulturës së Serbisë njoftoi se anëtarët e saj nuk do të punojnë në asnjë institucion kulturor në vend atë ditë. Edhe Arkivi i Filmit Jugosllav, Jugoslovenska kinoteka, pushoi së punuari.

    Shumë librari dhe shtëpi botuese, përfshirë disa të mëdhenj komercialë, gjithashtu deklaruan se nuk do të punojnë të premten, më 24.01.2025. Disa kompani të mëdha deklaruan gjithashtu se nuk do të punojnë.

    Një grup joformal punonjësish të IT-së bllokuan një kryqëzim rrugor në Novi Beograd dhe më pas iu bashkuan studentëve protestues.

    Koalicioni për Lirinë e Medias u bëri thirrje mediave që të mbështesin grevën dhe të raportojnë vetëm për grevën të premten, më 24.01.2025. Protesta u mbajt edhe para ambienteve të transmetuesit kombëtar, RTS.

    Protestat shihen si sfida më e madhe me të cilat janë përballur autoritetet serbe, që kur Partia Progresive Serbe mori pushtetin në vitin 2012.

    Studentët kanë bllokuar ndërtesat e Universiteteve për gati dy muaj, që kur një protestues u sulmua para Fakultetit të Arteve Dramatike në Beograd, më 22.11.2024.

    Protestat përkujtimore të heshtura që zgjasin 15 minuta janë mbajtur rregullisht në Beograd, Novi Sad dhe qytete të tjera, që nga fatkeqësia e Stacionit hekurudhor të Novi Sadit.

    Rënia e tendës në Stacionin e trenit pasoi punime të mëdha rinovimi që filluan në vitin 2021, si pjesë e një përmirësimi të infrastrukturës hekurudhore të Serbisë, të udhëhequr nga Kina.

    Punimet u zbuluan në vitin 2022 gjatë fushatës zgjedhore të atij viti, por rindërtimi vazhdoi më pas deri në korrik 2024, kur autoritetet deklaruan se Stacioni ishte rindërtuar “sipas standardeve evropiane”.

    Trembëdhjetë persona – përfshirë Ministrin e ndërtimit të Serbisë në atë kohë – janë akuzuar për “rrezikim të sigurisë publike” mbi shembjen e tendës.

    Artikulli fillimisht është publikuar në Balkan Insight.

  • Reagime pasi Serbia dëbon 13 aktivistë të shoqërisë civile, përfshirë shqiptarë

    Serbia ka dëbuar 13 shtetas të huaj, të cilët po merrnin pjesë në punëtori për organizatat joqeveritare nga nëntë shtete të ndryshme. Autoritetet në Beograd i kanë ndaluar dhe më pas dëbuar ata në natën mes 21 dhe 22 janarit, duke cilësuar se ata paraqisnin “kërcënim për sigurinë”.

    Në mesin e tyre ishin edhe dy shtetas të Shqipërisë.

    Nga Ministria e Punëve të Brendshme të Serbisë, ajo e Jashtme, e as nga Agjencia e Informacionit dhe Sigurisë, nuk u janë përgjigjur pyetjeve të Radios Evropa e Lirë se konkretisht çfarë kërcënimi përbënin personat e dëbuar.

    Fondacioni Erste, i cili është ndër organizatorët e punëtorisë, në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë tha se më 21 janar, vonë në mbrëmje, autoritetet serbe kanë marrë në pyetje 13 pjesëmarrës nga nëntë vende, pas së cilës atyre iu ndalua hyrja në Serbi për një vit.

    Nga ky fondacion theksuan se as ata, as Akademia për Organizatat Joqeveritare e Universitetit të Vjenës për Ekonomi dhe Biznes nuk janë informuar për arsyet e dëbimit.

    “Ky incident është jashtëzakonisht shqetësues. Së bashku me partnerët tanë po vazhdojmë të ndjekim me kujdes situatën. Thellësisht na vjen keq që pjesëmarrësit e punëtorive tona u desh të kalonin nëpër një përvojë të tillë dhe ritheksojmë përkushtimin tonë ndaj shoqërisë civile në Evropën Qendrore dhe Lindore”, u tha në njoftimin e Fondacionit Erste.

    Nga ky fondacion thanë se programet e tyre organizohen që nga viti 2013, disa prej tyre kanë qenë në Beograd dhe janë mbajtur pa asnjë problem.

    Reagime nga BE-ja, Shqipëria dhe vendet e rajonit

    Bashkimi Evropian ka shprehur shqetësim për këtë ngjarje, duke e ftuar Serbinë që të respektojë të drejtat e njeriut, sipas standardeve evropiane dhe ndërkombëtare.

    “Ne jemi të shqetësuar për arrestimin dhe dëbimin nga Serbia të aktivistëve paqësorë të shoqërisë civile që vijnë nga vendet anëtare të BE-së dhe rajoni i Ballkanit Perëndimor, me pretendimin se paraqesin kërcënim për sigurinë. Shoqëria civile luan një rol të rëndësishëm në ndërtimin e një shoqërie të shëndoshë demokratike. Këto janë vlera në themele jo vetëm të BE-së, por janë edhe kyçë për të ardhmen e Serbisë si një vend kandidat dhe për qytetarët e sajë”, ka thënë një zëdhënës i Komisionit Evropian në Bruksel.

    Blloku evropian porositi Serbinë se masat që ndërmerr në interes të sigurisë kombëtare duhet të jenë në përputhje me kornizën ligjore vendëse dhe evropiane.

    “Masat e tilla nuk duhet të rezultojnë me kufizimin e lirive individuale, përfshirë edhe të qytetarëve të huaj”, u tha nga BE-ja.

    Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë ka konfirmuar se dy shtetas shqiptarë, përfaqësues të shoqërisë civile që po merrnin pjesë në ngjarjen në Beograd, u ndaluan dhe më pas u dëbuan nga Serbia.

    Për këtë ngjarje, kjo ministri ka ftuar në bisedë ambasadorin e Serbisë në Tiranë, Sllobodan Vukçeviq.

    Gjatë takimit është shprehur shqetësimi serioz për dëbimin e dy shtetasve shqiptarë, tha Ministria e Jashtme shqiptare.

    “Ky veprim nuk konsiderohet në përputhje me dëshirën dhe përpjekjet tona për të ruajtur marrëdhënie të mira fqinjësore, si dhe ka ndikim negativ në lëvizjen e lirë të shtetasve tanë. MEPJ kërkoi sqarime lidhur me këtë rast dhe theksoi nevojën që autoritetet serbe të rishikojnë dhe të marrin në konsideratë apelimin e vendimeve të marra. U kërkua gjithashtu që të mos lejohet përsëritja e ngjarjeve të tilla në të ardhmen”, u tha në reagimin e ministrisë shqiptare.

    Dy të rinjtë, përfaqësues të dy organizatave në Tiranë, thanë për mediat në Shqipëri se u ndaluan nga policia serbe në momentin kur po ktheheshin në hotelin ku kishin qëndruar gjatë punëtorisë. Ata thanë se u shoqëruan në stacion policor ku u është dhënë një dokument, i shkruar në gjuhën serbe, dhe janë njoftuar se duhet të largohen menjëherë nga vendi dhe nuk mund të hyjnë në Serbi për një vit.

    Edhe Kroacia ka reaguar për këtë ngjarje, duke thënë se pesë qytetarët e saj u dëbuan nga Serbia. Zagrebi ka thënë se ata ishin në shënjestër të sulmeve nga përfaqësuesit e pushtetit në Serbi dhe mediave të afërta me të, që akuzojnë studentët, gazetarët dhe aktivistët nga Kroacia për organizim të protestave në Serbi.

    Kroacia i ka dërguar notë proteste Serbisë dhe ka këshilluar shtetasit e saj të shmangin udhëtimet drejt këtij shteti.

    Por, Ministria e Punëve të Jashtme të Serbisë ka akuzuar autoritetet kroate për një reagim “të papërshtatshëm”, duke deklaruar se shtetasit kroatë janë trajtuar “në përputhje me procedurat ligjore dhe praktikën e zakonshme ndërkombëtare”.

    Ana Kovaçiq nga Kroacia ishte një nga pjesëmarrëset në ngjarjen në Beograd, që u dëbua nga Serbia.

    Në një bisedë me Radion Evropa e Lirë ajo tha se rreth mesnatës të 21 janarit, në hollin e hotelit iu afruan policë.

    “Ishin me rroba civile, na treguan distinktivët. Thanë diçka, nëse e mbaj mend mirë, në kuptimin që janë policia për të huajt, dhe na kërkuan që të prisnim për pak kohë në holl. Pastaj na morën tre nga tre, me një makinë pa shenja, dhe na dërguan në stacionin e policisë Novi Beograd”, tregoi ajo.

    Reagime për dëbime nga pasur edhe nga Rumania. Ministria e Jashtme rumune po ashtu tha se një shtetas i saj, pjesëtar i shoqërisë civile, u dëbua nga Serbia, pasi mori pjesë në ngjarjen në Beograd. Kjo ministri tha se autoritetet serbe nuk kanë dhënë shpjegim për këtë ngjarje.

    Ndërkaq, një grup i organizatave joqeveritare në Serbi, përmes një deklarate të përbashkët, kërkoi që shteti t’iu kërkojë familje përfaqësuesve të shoqërisë civile që u arrestuan dhe dëbuan “dhe menjëherë të shfuqizohet vendimi i turpshëm” i Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë

    “Trajtimi frikacak, i paligjshëm dhe i poshtër ndaj kolegëve nga sektori civil nga vendet fqinje është një përpjekje e rrezikshme për të forcuar narrativin e agjentëve të huaj, mercenarëve dhe shërbimeve të fshehta, me qëllim frikësimin e qytetarëve të Serbisë”, u tha në deklaratë.

    Dëbimet e shtetasve të huaj nga Serbia ndodhën në kohën kur ky vend po përballet me protesta masive antiqeveritare, të udhëhequra nga studentët, të cilët kanë bllokuar më shumë se 60 universitete shtetërore.

    Zyrtarë të lartë shtetërorë, pa ofruar dëshmi, kanë pretenduar se bllokadat nga studentët dhe protestat, po organizohet nën ndikimin e shërbimeve perëndimore të inteligjencës, me qëllimin për të rrëzuar nga pushteti presidentin serb, Aleksandar Vuçiq.

    Studentët protestues vazhdimisht kanë mohuar këto pretendime./REL

  • Tetë të vdekur nga zjarri në një Shtëpi të pleqve në Serbi

    Tetë njerëz kanë humbur jetën dhe shtatë të tjerë janë lënduar të hënën, si pasojë e zjarrit në një Shtëpi të pleqve, në periferi të kryeqytetit të Serbisë, Beograd – raportoi Radiotelevizioni i Serbisë (RTS).

    Zjarri shpërtheu të hënën, rreth orës 3:30, në Komunën e Barajevës, në jug të Beogradit.

    Ministri i Punës, Veteranëve dhe Çështjeve Sociale i Serbisë, Nemanja Staroviq tha se 13 njerëz janë evakuuar nga ndërtesa, si pasojë e zjarrit.

    Staroviq tha për RTS-në se, sipas të dhënave fillestare, ka shenja se bëhet fjalë për zjarrëvënie të qëllimshme.

    Ai shtoi se Shtëpia e pleqve ka licensë të vlefshme pune dhe se plotësonte kërkesat për mbrojtje nga zjarri. Ai tha gjithashtu se për të evakuuarit është siguruar strehim i menjëhershëm.

    Luka Qaushiq, ushtrues detyre i shefit të Departamentit për Situata Emergjente të Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë, i tha RTS-së se në shtëpi ndodhshin 30 njerëz.

    Shtatë të lënduar, shtoi ai, janë marrë nga autoambulanca dhe janë dërguar në Akademinë Mjekësore Ushtarake dhe në Qendrën Emergjente.

    Një numër i madh i zjarrfikësve dhe makinave zjarrfikëse kanë ndihmuar në shuarjen e zjarrit.

    “Ata janë ende duke kërkuar nëse mund të ketë një burim të mbetur, që mund të shkaktojë ndonjë zjarr të ri, ndërsa shkaku do të përcaktohet në orët në vijim.” – tha Qaushiq.

    Ai shtoi se Shtëpia e pleqve ndodhet larg rrugëve të frekuentuara, por zjarrfikësit kanë mbërritur me shpejtësi në vendngjarje dhe të lënduarve u është ofruar ndihmë sa më parë.

    Barajeva është një nga 17 Komunat e Beogradit dhe ndodhet 30 kilometra në jugperëndim të qendrës së Kryeqytetit./REL