Etiketë: lajmet e rreme

  • Përdorimi i inteligjencës artificiale në shpërndarjen e dezinformatave në kohë fushate

    Materiale të rreme që lidhen me partitë, kandidatët për kryeministër dhe deputetë për zgjedhjet parlamentare që do të mbahen më 09.02.2025 në Kosovë, janë shpërnndarë në rrjetet sociale që nga fillimi i fushatës elektorale.

    Për krijimin dhe shpërndarjen e dezinformatave, për dallim nga fushatat paraprake, tani po përdoret inteligjenca artificiale. Video e fotografi të prodhuara nga inteligjenca artificiale janë prodhuar dhe janë shpërndarë në rrjete sociale, duke përfshirë Facebook-un dhe TikTok-un.

    Më 13.01.2025, faqja në Facebook PDK Nëndega Fshati Oshlan ka publikuar një fotografi në të cilën shihet kandidati për kryeministër nga Lëvizja Vetëvendosje, njëherit kryeministrit aktual Albin Kurtit, i veshur si pelegrin.

    “Po bëhem sikur po falna, vetëm sa për t’ua marrë votat atyre që e quajnë veten myslimanë, pastaj e miratoj edhe ligjin për homoseksualët”- është shkruar në fotografi.

    Pas kërkimit me makinën e kërkimit të imazheve Pim Eyes, KALLXO.com kishte gjetur se fytyra e Kurtit është përdorë për të prodhuar këtë fotografi.

    Përmes kërkimit në Google Lens, po ashtu KALLXO.com evidentoi se e njëjta fotografi është publikuar edhe në disa faqe të tjera, të cilat kishin treguar se fotografia është prodhuar nga Inteligjenca Artificiale.

    Gjithashtu, më 05.01.2025, një profil në Facebook (arkiva) ka publikuar disa fotografi të kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti.

    Në fotografi pretendohet se Kryeministri ka veshur uniformë ushtarake. KALLXO.com, përmes aplikacionit për vërtetësinë e fotografive Hive Moderation ka gjetur se imazhet, kanë mundësi 99.9% se janë prodhuar me Inteligjencë Artificiale.

    Kurse, përmes aplikacionit tjetër PimEyes, KALLXO.com vërtetoi se fytyra e Kurtit është shkëputur nga fotografi tjera për t’i prodhuar fotografit e publikuara.

    Përveç fotografive, përmes Inteligjencës Artificiale janë duke u fabrikuar edhe video të ndryshme, teksa politikanëve u mëveshët zëri i dikujt tjetër.

    Më 28.12.2024, një faqe në Facebook (arkiva & arkiva) ka publikuar një video në të cilën shihet kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës dhe njëherit kandidat për kryeministër, Ramush Haradinaj. Faqja pretendon se Haradinaj thotë “O Albin o djali jonë Vetëvendosja qysh po të shkon”.

    Për të verifikuar këtë video, KALLXO.com ka analizuar materialin dhe ka vërejtur se zëri është shkëputur nga një video me përmbajtje satirike nga grupi humoristik Stupcat, me emër “Stupcat – Gëzuar Pavarësia 2006”.

    KALLXO.com ka kontrolluar  vërtetësinë e videos duke gjetur se është përdorë një fotografi e Ramush Haradinaj e publikuar fillimisht në BBC në autorësinë e Reuters, e cila pas përdorimit të AI është kthyer në video material.

    Sipas të dhënave në internet, kjo fotografi është realizuar më 11.06.2017, derisa Haradinaj ishte duke votuar në Zgjedhjet parlamentare të mbajtura atë ditë në Kosovë.

    Video të prodhuara nga inteligjenca artificiale janë publikuar edhe në TikTok, të cilat mund t’i gjeni KËTU, KËTU dhe KËTU.

    Cili është ndikimi i inteligjencës artificiale në fushatë?

    Përdorim më të theksuar të inteligjencës artificiale në shpërndarjen e dezinformatave gjatë kësaj fushate për zgjedhjet parlamentare në Kosovë, të cilat mbahen më 09.02.2025, ka vërejtur edhe profesori i Gazetarisë në Universitetin e Prishtinës, Alban Zeneli.

    Në këtë fakt sipas tij, mund të ketë ndikuar zhvillimi i fundit i teknologjisë në fushën e inteligjencës artificiale.

    “Përdorimi i inteligjencës artificiale, për dallim nga fushatat e tjera është jashtëzakonisht i madh, ndoshta edhe për shkak të zhvillimit të fundit të teknologjisë sa i përket formave që lidhen me chatgpt dhe krijues të tjerë të përmbajtjes me anë të inteligjencës artificiale. Këto aplikacione të inteligjencës artificiale janë duke u shfrytëzuar në tri çështje: në krijim të përmbajtjes, në krijim dhe në mirëmbajtje të profileve të cilat edhe fotografitë edhe videot edhe përmbajtjen tekstuale e kanë të gjeneruar me inteligjencë artificiale” – tha Zeneli.

    Sipas profesorit universitar, inteligjenca artificiale po përdoret nga secila parti politike, me qëllim që mesazhi i tyre politik të shpërndahet në masë. Ai shtoi se ky fenomen ka ndikim negativ, pasi që mesazhi që shpërndahet përmes inteligjencës artificiale është i rremë.

    “Këtu nuk bëjnë përjashtim asnjëra nga partitë politike. Në observimin qe e kam bërë deri tani secila parti politike ose mbështetës virtual të krijuar me inteligjencë artificiale janë profile të ndryshme në media sociale, në Tiktok e Facebook kryesisht me anë të së cilave shpërndahen mesazhet politike të qytetarët” – shtoi mes tjerash Zeneli.

    Sipas tij, ky fenomen ka ndikim negativ sepse krijon përshtypje e rreme që një kandidat ose një parti politike është e përkrahur nga një masë në media sociale.

    “Po në të vërtetë nuk është ashtu sepse të gjitha këto profile që i diskutuam janë të krijuara me inteligjencë artificiale” – tha ai.

    Duke e quajtur risi teknologjike që ka prekur shumicën e fushave, sidomos ato që ndërlidhen me komunikimin online dhe platformat online, profesori universitar Muhamet Jahiri, përdorimin e inteligjencës artificiale gjatë fushatës zgjedhore e konsideron të rrezikshme.

    Jahiri, njëherit shefi i Departamentit të Gazetarisë në Universitetin e Prishtinës, thotë se është dashur krijimi i një mekanizmi ligjor për rregullimin e përdorimit të inteligjencës artificiale.

    “Përfshirja e kësaj inteligjence në fushatën zgjedhore është diçka e rrezikshme, jo etike dhe manipulative. Institucionet gjegjëse është dashtë që para ciklit zgjedhor t’i paraprijnë me mekanizma ligjor rregullimit mbi përdorimin e saj në kohë zgjedhjesh, ngjashëm siç kanë vepruar vendet perëndimore, përfshirë edhe ShBA’të. Përdorimi i AI-së në një shoqëri që në esencë gjykimin kritik dhe nivelin e arsimit e ka shumë prapa vendeve të zhvilluara, këtë çështje e bënë edhe më serioze” – tha Jahiri.

    Ai theksoi se dezinformimi përmes AI-së është i vështirë për t’u luftuar dhe evidentuar dhe mbi të gjitha e pa diktuar prej shumicës së qytetarëve.

    “Kjo po përdoret jashtëzakonisht shumë nga ato grupet parapolitike që në esencë janë politike për të denigruar kundërshtarët, për të tërhequr qytetarët e pavendosur e lehtë të arritshëm, por edhe për të përfituar terren politik në zgjedhje”- tha Jahiri.

    Qëllimi i shpërndarjes së dezinformatave përmes inteligjencës artificiale sipas profesorit Jahirit, është përfitimi në rezultat të zgjedhjeve.

    “Qëllimi i përdorimit të saj është që të arrihet tek votuesit që janë preh e këtyre përmbajtjeve të cilët vështirë se mund ta dekonstruktojnë mesazhin e tyre, të prekin anën emocionale të tyre, dhe t’i zhvendosin ata nga problemet reale të tyre, duke iu krijuar përmes AI-së mite të rrejshme, zgjedhje të problemeve, dezinformim përmes kontekstit të rremë dhe formave të tjera manipulative. Qëllimi kryesor është përfitimi në rezultat të zgjedhjeve, propaganda që ata janë zgjedhja e vetme më e mira, denigrimi kundërshtarëve politik, denigrimi e gazetarëve dhe opinionbërësve duke u shitur se këta janë viktima të një fushate nga ta, por edhe për t’i zhvendosur nga problemet reale siç janë mos realizimi i shumë projekteve, inflacioni enorm me te cilën ballafaqohen qytetarët, por, edhe fakti se shumica absolute e subjekteve e sidomos subjektit kryesor në mungesë të prezantimit të një programi katër vjeçar të qeverisjes.”- theksoi profesori universitar, Muahmet Jahiri.

    Asistentët virtualë të krijuar nga inteligjenca artificiale janë bërë shumë të avancuar dhe përdoren në fusha të ndryshme, si shërbimi ndaj klientit, mjekësia, gazetaria dhe edukimi. Disa nga asistentët virtualë që janë zhvilluar dhe po përdoren së fundmi janë ChatGPT (OpenAI); Bard (Google, tani Gemini); Claude (Anthropic); Llama (Meta) dhe DeepSeek i zhvilluar nga kompania kineze DeepSeek AI.

    Fushata pёr Zgjedhjet parlamentare nё Kosovё ka filluar zyrtarisht mё 11.01.2025. Për njё muaj, partitë politike pritet të mbajnë tubime elektorale me qytetarët, për të fituar besimin e tyre në garën për Zgjedhjet parlamentare që do të mbahen më 09.02.2025.

    Për këto Zgjedhje janë certifikuar 28 subjekte politike me 1,280 kandidatë.

    Sipas Ligjit, gjatë periudhës së fushatës zgjedhore subjektet politike kanë të drejtë:

    – të organizojnë dhe të mbajnë tubime/ngjarje politike, tryeza të rrumbullakëta, konferenca për shtyp, fjalime, ose ndonjë aktivitet tjetër të ngjashëm, përmes së cilave ata mund t’i shprehin lirisht mendimet e tyre

     – me qëllim të fitimit të përkrahjes nga votuesit e tyre;– të publikojnë dhe të shpërndajnë afishe, reklama dhe material tjetër lidhur me një fushatë zgjedhore; të bëjnë fushatë përmes cilitdo operator televiziv, të radios apo kabllor, gjithashtu edhe përmes revistave, shtypit, rrjetit telefonik, sistemit postar ose çdo lloj mjeti tjetër reklamues

     – në pajtim me rregullat e KQZ-së dhe ligjet e tjera në fuqi.

    Këto do të jenë Zgjedhjet e para të rregullta që Kosova mban që nga shpallja e pavarësisë më 2008.

  • Informacioni i rremë se ‘është dënuar Granit Plava’, ai ende është në gjykim

    Rreth një javë pasi ishte ngritur aktakuza ndaj të dyshuarve për vrasjen e Liridona Ademajt, Naim Murselit, Granit Plavës, Kushtrim Kokallës dhe Tomë Dodajt, në rrjetin social Tiktok  (arkiva) qarkulloi një video me mbishkrimin “Flet i denuari qe e beri vrasjen e Liridones qe kishte paguar Naim Murseli per vrasjen e gruas”.

    Informacioni se Granit Plava është “i dënuar” në lidhje me këtë rast, është i pasaktë, pasi Plava ende nuk është shpallur fajtor dhe nuk është dënuar nga Gjykata për vrasjen e Ademajt.

    Më 27.01.2025 ishte caktuar data e nisjes së gjykimit ndaj të akuzuarve. Kjo konsiderohej seanca e parë për këtë gjykim, në të cilin parashihej që të bëhej leximi i aktakuzës dhe deklarimi se a ndjehen apo jo fajtor të akuzuarit për veprat që rëndojnë mbi ta.

    Mirëpo, për shkak të mungesës së shkresave të lëndës për palët e akuzuara, është shtyrë seanca e shqyrtimit fillestar. Seanca e radhës për këtë rast është caktuar për datën 31.01.2025.

    Prokuroria Themelore e Prishtinës ka ngritur aktakuzë më 15.01.2025, ndaj katër personave që dyshohen se lidhen me vrasjen e Liridona Ademajt.

    Çka thotë aktakuza për vrasjen e Liridona Ademajt?

    Naim Murseli, Granit Plava, Kushtrim Kokalla e Tom Dodaj janë katër persona, të cilët tashmë po akuzohen nga Prokuroria Themelore në Prishtinë, nën dyshimin për organizimin dhe vrasjen e Liridona Ademajt – incident ky që u regjistrua më 29.11.2023, në fshatin Bërnicë të Prishtinës.

    KALLXO.com ka arritur që të sigurojë Aktakuzën e plotë të ngritur nga prokurorja, Javorka Prlinçeviq. Kjo e fundit në një Konferencë që u thirr nga kryeprokurori Zejnullah Gashi, tha se vonesa e Aktakuzës është si shkak i disa dokumenteve dhe kërkesave që ka kërkuar nga Suedia, për të zbardhur motivin që  çoi në vrasjen e Liridona Ademajt.

    Prokurorja e rastit ka përshkruar se Naim Murseli planifikoi vrasjen e bashkëshortes së tij për shkak të raporteve të çrregulluara familjare dhe martesore. Prej këtyre problemeve – siç përshkruhet edhe në Aktakuzë – kishte lindur edhe dëshira për hakmarrje nga ana e Naim Murselit ndaj bashkëshortes së tij.

    Gjithmonë sipas Aktakuzës, pas datës 25.06.2022, kur ishte paguar një polisë e sigurimit jetësor në emër të Liridona Ademajt në vlerë prej 3 milionë kruna suedeze, me qëllim që pas vrasjes Murseli të përfitonte dobi financiare.

    Këtë plan Dosja e përshkruan se Naim Murseli e ndau me djalin e tezës së tij Kushtrim Kokallën dhe se ky i fundit kishte refuzuar që të kryente vrasjen, por tutje ka gjetur personin e tretë, Granit Plavën me të cilin e ka njoftuar Naim Murselin.

    Sipas Dosjes, më 29.11.2023, në orët e mesditës, Naim Murseli bashkë me Granit Plavën blejnë një armë të tipit ‘Zastava” me ngjyrë të zezë, nga Tom Dodaj, në vlerë 280 euro.

    Në të njëjtën ditë, Dosja shpjegon se në intervalin kohor: 20:11-20:18 minuta, në vendin me të cilin paraprakisht ishte dakorduar Naim Murseli me Granit Plavën – plan të dakorduar të cilin e kanë inskenuar që të dukej si grabitje e armatosur – është kryer edhe vrasja.

    Në Dosje shkruhet se Naim Murseli e kishte lajmëruar fillimisht Granit Plavën me drita të veturës, më pas e kishte kapur për dore Liridona Ademajn, që të mos i shpëtojë plumbit, pasi u shkrep nga Plava. E, që tutje Naimi ka dalë nga vetura me fëmijët dhe është larguar nga vendi i ngjarjes. Me të gjitha këto veprime që ka kryer Naim Murseli, Prokuroria e ka ngarkuar atë me veprën penale të “vrasjes së rëndë”.

    I pandehuri i dytë Granit Plava, sipas Prokurorisë në ditën kritike në intervalin kohor: 20:11-20:18 minuta, në fshatin Bërnicë, pas marrëveshjes paraprake që kishte bërë me Naim Muselin, akuzohet se kreu vrasjen në formë të maskuar, kishte shtënë në drejtim të viktimës, e cila për pasojë edhe ka vdekur. E për të gjithë këtë rast, Plava do të kompensohej me një shumë prej 30 mijë euro.

    Sipas Dosjes së Prokurorisë, Plava ishte afruar drejtpërdrejt me viktimën dhe të njëjtën e ka qëlluar me armë, derisa krahun viktimës po ia mbante ish-bashkëshorti i saj, që të mos i shmangej plumbit.

    Arma që ishte përdorur në rast ishte gjetur në shtëpinë e tashmë të akuzuarit  Granit Plava, në fshatin Cermjan të Gjakovës. Sekuestrimi i armës u bë pas bastisjes, që u krye në shtëpinë e të dyshuarit.

    Plava nga Prokuroria ngarkohet me veprat penale “vrasje e rëndë” dhe “posedim i armës pa leje”.

    I akuzuari i tretë është Kushtrim Kokalla, djali i tezës së Naim Murselit. Dosja tregon se Kokalla kishte refuzuar të kryente vrasjen, por që më pas kishte gjetur Granit Plavën dhe i kishte prezantuar Naim Murselit.

    Edhe Kokalla ngarkohet me veprën penale të vrasjes së rëndë. E i pandehuri i katërt në këtë rast është Tom Dodaj. Ai po ngarkohet për “furnizim me armë” të tre të dyshuarve të parë, të cilët planifikuan vrasjen.

  • Huqja se kryeministri Albin Kurti është ftuar që të intervistohet në Prokurori si i dyshuar

    Më 30.12.2024 një faqe në TikTok (Arkiva) ka postuar një video të Kryeministrit Albin Kurti, me mbishkrimin “Albini spo shkon me dëshmu për hajnin e rezervave shtetërore. Janë gjetë imellat, provat që e implikojnë direkt. Tash synon viktimizimin”. 

    Pretendimi se janë gjetur email-e se Kryeministri i vendit, Albin Kurti është i inkriminuar direkt në rastin e ‘Rezervave shtetërore’ del të jetë i pa vërtetë, pasi që Kurti është ftuar në cilësinë e dëshmitarit.

    Sipas Kodit të Procedurës Penale ka një dallim nga ftesa ndaj një të dyshuari dhe një dëshmitari në një procedurë hetimore.

    Dëshmitari është palë e cila ftohet qoftë nga Gjykata apo Prokuroria ose mbrojta e të akuzuarit që të dëshmoj lidhur me një çështje penale. Dëshmitari ka për obligim të tregoj të vërtetën, të mos fsheh asgjë, në të kundërtën mund të ndiqet penalisht për dëshmi të rreme. Tutje dëshmitari ka të drejtë që në rast se e inkriminon veten nga deklarimi i tij, të mos përgjigjet. Dëshmitari nuk ka të drejtë të heshtë. 

    Kurse i dyshuari ka statusin një personi ndaj të cilit prokuroria ka pretendime se është kryer një vepër penale, ndaj të cilit merr aktvendim për të filluar hetimet dhe mund të përfundoj me aktakuzë. I akuzuari ka të drejtë të përfaqësohet nga mbrojtësi, të paraqes prova e të propozoj që të ftohen dëshmitarë me qëllim që t`i kontriboj mbrojtjes së tij nga akuzat e prokurorisë.

    Dallim tjetër mes të pandehurit dhe dëshmitarit është se, për të akuzuarin fillon një proces gjyqësor, ku kemi prokuroinë në njërën anë e cila mundohet të argumentoj ngritjen e aktakuzës dhe në anën tjetër të akuzurin i cili me çdo mjet juridik mundohet ta godet aktakutzën e prokurorisë.

    Dallim tjetër qenësor është se i akuzuari ka të drejtën të deklarohet për akuzat, mund t`i pranoj ato, mund të mos i pranoj, ndërsa dëshmitari nuk e ka këtë të drejtë. Heshtja si një e drejtë që e ka i akuzuari e për të cilën nuk mund të ndëshkohet nuk vlen për dëshmitarin i cili nuk ka të drejtë të hesht, por duhet të përgjigjet në çdo pyetje që i adresohet atij. 

    Këto të drejta dhe detyrime janë të përcaktuara me Kodin penal të Kosovës në nenin 122 dhe nenin 126, i cili flet për udhëzimet që i jepen dëshmitarit para se të jap dëshminë e tij.

    Kurse të drejtat që i ka i akuzuari në procedurë penale gjenden në nenet, 10, 11, 12, 13 të Kodit të procedurës penale.

    KALLXO.com ka raportuar për ftesat që  i janë dërguar kryeministrit, Albin Kurti nga Prokuroria Speciale për të dëshmuar për rastin e ‘Rezervave shtetërore’. 

    Ftesën e parë kryeministri Kurti e kishte marrë në dhjetor të vitit 2024. Zëdhënësi i Qeverisë, Përparim Kryeziu, e kishte bërë publike ftesën e Prokurorisë. 

    “Thirrje për dëshmitarin, dëshmitari, Albin Kurti, data e paraqitjes 16.12.2024, objekti i Prokurorisë Speciale”- përshkruhet në ftesën e Prokurorisë Speciale e cila është e nënshkruar nga dy prokurorët e rastit, Milot Krasniqi dhe Valdet Gashi. 

    Kësaj ftese Kryeministri, Kurti nuk i ishte përgigjur duke e shtyrë prokurorinë që të dërgoj edhe ftesën e dytë dhe ftesën e tretë që i njëtji të paraqitet për të dëshmuar.

    Rezultati përsëri ka qenë i njëjti, pasi Kurti nuk ka pranuar të shkoj dhe të dëshmoj në cilësinë e dëshmitarit para prokurorëve për këtë çështje penale.

    https://kallxo.com/lajm/prokuroria-speciale-planifikon-ti-drejtohet-gjykates-per-kryeministrin-albin-kurti/

    Për rastin e ‘Rezervave shtetërore’ janë të dyshuar zyrtari i Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Irfan Lipovica, afaristi Ridvan Muharremi dhe Hafiz Gara.

    Por, më 15.04.2024 Prokuroria Speciale kishte zgjeruar listën e personave të dyshuar duke e intervistuar si të përfshirë në këtë rast edhe ministren kësaj ministrie, Rozeta Hajdari.

    Pra për këtë rast deri më tani nuk ka aktakuzë, por që të dyshuar janë katër përsona duke e përfshirë ktu edhe ministren, Hajdari.

    Ridvan Muharremi, Irfan Lipovica dhe Hafiz Gara, të dyshuarit lidhur me keqpërdorimin e rezervave shtetërore ishin liruar nga masa e paraburgimit me vendimin e Gjykatës së Apelit vetëm pak ditë pasi Gjykata Themelore i kishte caktuar masën e paraburgimit, të njëjtit gjendeshin në paraburgim që nga 19 gushti i vitit 2023.

    Në dosjen 12-faqëshe të Prokurorisë janë përshkruar me detaje veprimet dhe mosveprimet e tre të dyshuarve, dy zyrtarë të Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë dhe një afarist, nën dyshimin për keqpërdorimin e rezervave shtetërore.

    Aty thuhet se pavarësisht se janë paguar paratë te kompanitë turke e polake për grurë, vaj e sheqer, këto produkte nuk kanë ardhur në Kosovë dhe rrjedhimisht buxheti i Kosovës është dëmtuar mbi 600 mijë euro.

    Gjithmonë sipas dosjes së Prokurorisë, të cilën e ka siguruar KALLXO.com, thuhet se ka qenë i paraparë furnizimi në sasi prej 10 mijë tonë me çmim 4,834,778 euro; 200 mijë litra vaj dhe 120 mijë kilogramë sheqer, me çmim prej 276 mijë euro, shuma këto të paguara në tërësi në formë të avansit.

    Mirëpo, Prokuroria ka potencuar se edhe përkundër faktit se pagesat janë realizuar, MINT si autoritet kontraktues ka pranuar vetëm 9,947.5 tonë grurë, pra 52.5 tonë më pak se sasia e kontraktuar, ndërsa vaji dhe sheqeri nuk janë sjellë fare.

    “Si pasojë e këtyre veprimeve buxheti i Republikës së Kosovës i destinuar për rezerva shtetërore, është dëmtuar në vlerë prej 601 mijë e 940 euro” – thuhet në dosjen e Prokurorisë.

    Dosja: Lipovica me dijeni të plotë ka lejuar që të anashkalohet procedura e hapur e prokurimit

    Për zyrtarin e Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Irfan Lipovica, në dosjen e Prokurorisë thuhet se ekzistojnë dyshimet e bazuara se nga muaji shkurt i vitit 2022, në Prishtinë, në Ministrinë e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë së Kosovës, në cilësinë e personit zyrtar, me pozitë zv.sekretar i Përgjithshëm, me qëllim të përfitimit të dobisë pasurore për personin tjetër dhe shkaktim të dëmit të buxhetit të Republikës së Kosovës, ai ka tejkaluar autorizimet ligjore të parapara për pozitën që e ka ushtruar.

    Kësisoj sipas prokurorisë, Lipovica me dijeni të plotë ka lejuar që në kundërshtim me legjislacionin në fuqi, të anashkalohet procedura e hapur e prokurimit publik për blerjen e rezervave shtetërore.

    Në dosje thuhet se më 25 shkurt 2022 ai ka adresuar në Qeverinë e Kosovës kërkesën për përjashtimin e procedurave të rregullta të prokurimit si dhe klasifikimin e kësaj procedure si “sekrete” me qëllim për ta kufizuar konkurrencën dhe fshehur shkeljen e ligjit, e më pas, duke u bazuar në një vendim të Qeverisë së Kosovës, i cili e kishte bazën në kërkesën e kundërligjshme të të pandehurit, ka nxjerrë Vendimin për formimin e Komisionit për Negocimin e Kontratave për Furnizimin me Mallra të Rezervës Shtetërore për vitin 2022.  Me këtë vendim, sipas prokurorisë, është anashkaluar procedura e hapur e prokurimit publik.

    Në dosjen e prokurorisë thuhet se më pas edhe përkundër faktit se krijimi i këtij Komisioni nuk kishte bazë ligjore, i pandehuri në drejtim të funksionimit të këtij Komisioni për negocim me OE “Yafe Turizm Inseat Sanayi ve Ticaret Anonim Sirketi” dhe “Xanto SP” ZO.O. In, kishte anashkaluar në tërësi dy anëtarët e Komisionit. Sipas Prokurorisë, kjo i ka mundësuar të pandehurit Ridvan Muharremi që të luajë rolin e ndërmjetësuesit ndërmjet MINT dhe O.E., përkatësisht firmave nga të cilat do të siguroheshin produktet e rezervës shtetërore.

    “….Pas të cilave ishin nënshkruar Kontrata, datë 13.03.2022 me O.E. “Yafe Turizm Insant Sanayi ve Ticaret Anonim Sirketi” me seli në Bursa të Turqisë, për blerjen e grurit, në sasi 10,000 tonë, me çmim të kontraktuar 4,834,778 Euro dhe Aneks-kontrata nr.prot. 1960-02, datë 29.03.2022 dhe me O.E. “Xanto SP” ZO.O. In, me seli në Gdynia, Poloni, si dhe Kontrata nr.1548-02, datë 17.03.2022 për furnizim me vaj luledielli dhe sheqer, në sasi 200,000 litra vaj dhe 120,000 kg. sheqer, me çmim të kontraktuar 276,000 Euro, ku pas nënshkrimit të kontratave i pandehuri kishte urdhëruar dhe bërë trysni ndaj zyrtarëve financiar në MINT, për të realizuar ciklin e pagesave për O.E. të cekur në formë të avansit në lartësi 100% të vlerës së kontratës, mirëpo pavarësisht faktit se pagesa është realizuar në tërësi, në Kosovë si vend i destinimit janë sjellë vetëm 9,947.5 tonë grurë, ose 52.5 tonë më pak se sasia e kontraktuar, ndërsa vaji dhe sheqeri nuk janë sjellë fare, ku si rezultat i këtyre veprimeve është dëmtuar interesi publik në lartësi 601,940 Euro, përkatësisht buxheti i Republikës së Kosovës i destinuar për rezerva shtetërore”– thuhet në dosje.

    Dosja: Hafiz Gara ka adresuar te Irfan Lipovica, kërkesën për përjashtimin e procedurave të prokurimit

    Për zyrtarin tjetër të Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Hafiz Gara, dosja e Prokurorisë thotë se ai nga muaji shkurt i vitit 2022, në Prishtinë, në MINT, në cilësinë e personit zyrtar, në pozitën Drejtor i Departamentit të Rezervave Shtetërore të Mallrave (DRSHM/MINT), me qëllim të përfitimit të dobisë pasurore për personin tjetër dhe shkaktim të dëmit buxhetit të Republikës së Kosovës, ka tejkaluar autorizimet ligjore të parapara për pozitën që e ka ushtruar.

    Në dosje thuhet se në kundërshtim me legjislacionin në fuqi, më datë 25 shkurt 2022 ka adresuar te Irfan Lipovica, kërkesën për përjashtimin e procedurave të prokurimit, edhe pse e ka ditur se kërkesa e tillë nuk ka bazë ligjore.

    Gjithnjë sipas Prokurorisë, kjo kërkesë më pas i është adresuar Qeverisë së Kosovës, me qëllim për ta kufizuar konkurrencën dhe fshehur shkeljen e ligjit, përkundër faktit se ishte nxjerrë Vendimi për formimin e Komisionit për Negocimin e Kontratave për Furnizimin me Mallra të Rezervës Shtetërore për vitin 2022, me të cilin është anashkaluar procedura e prokurimit publik, e më pas ishte anashkaluar edhe Komisioni i cili ishte krijuar me qëllim të negocimit, porositjes dhe blerjes së produkteve të rezervës shtetërore të grurit, vajit të lulediellit dhe sheqerit. Dosja vazhdon duke thënë se kjo i ka mundësuar të pandehurit Ridvan Muharremi që të luajë rolin e ndërmjetësuesit ndërmjet MINT dhe O.E. përkatësisht firmave nga të cilat do të siguroheshin këto produkte të rezerves shtetërore, pas të cilave ishin nënshkruar kontratat me kompanitë në Turqi dhe Poloni për furnizim.

    “…Pas nënshkrimit të kontratave, O.B. te kontraktuar, edhe pse ju ishin kryer pagesat në tërësi, në Kosovë si vend i destinimit i kanë sjellë vetëm 9,947.5 tonë grurë, gjithsej 52.5 tonë më pak se sasia e kontraktuar, ndërsa vaji dhe sheqeri nuk ishin sjellë fare” – thuhet në dosje.

    Çfarë thotë dosja e Prokurorisë për Ridvan Muharremin?

    Në anën tjetër dosja e Prokurorisë për Ridvan Muharremin thotë si ai në periudhën kohore nga muaji shkurt 2022 e në vazhdimësi, me dashje dhe me qëllim të krijimit të kushteve dhe mundësive për realizimin e veprimeve inkriminuese për të pandehurit Irfan Lipovica dhe Hafiz Gara, i ka ndihmuar ata, duke i krijuar kushtet, propozuar dhe siguruar fillimisht për negocim për furnizim me rezerva shtetërore.

    Prokuroria ka thënë në dosje se janë propozuar O.E. “Yafe Turizm Insaat Sanayi ve Ticaret Anonim Sirketi” me seli në Bursa të Turqisë për furnizim me grurë dhe “Xanto SP” ZO.O. In me seli në Gdynia, Poloni për furnizim me vaj luledielli dhe sheqer, e më pas përmes përfshirjes pa autorizim në procesin e negocimit në mes të pandehurve Irfan Lipovica dhe Hafiz Gara me O.E.  ka luajtur rol kyç në negocimin e kushteve të kontratave.

    “Ku si rezultat është lidhur Kontrata për furnizim me rezerva shtetërore në mes të Ministrisë se Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (MINT) dhe O.E. “Yafe Turizm Insaat Sanayi ve Ticaret Anonim Sirketi” për blerjen e grurit, në sasi prej 10,000 tonë, dhe çmim prej 4,834,778 Euro, me të cilat kompani i pandehuri Ridvan Muharemi, edhe më parë ka pasur raporte kontraktuale dhe biznesore dhe Kontrata nr.1548-02 e datës 17.03.2022 me O.E. “Xanto SP ZO.O. In për furnizim me Vaj luledielli dhe sheqer, në sasi 200 mijë litra vaj dhe 120 mijë kg. sheqer, me çmim prej 276 mijë euro, shuma këto të paguara në tërësi në formë të avansit, mirëpo edhe përkundër faktit se pagesat janë realizuar, autoriteti kontraktues ka pranuar vetëm 9,947.5 tonë grurë, pra 52.5 tonë më pak se sasia e kontraktuar, ndërsa vaji dhe sheqeri nuk janë sjellë fare….” – thuhet në dosje.

    Gjykata e Prishtinës jua kishte caktuar nga 30 ditë paraburgim tre të dyshuarve për keqpërdorim me rezarvat shtetërore.

    Sipas njoftimit të Gjykatës së Prishtinës, caktimi i masës së paraburgimit për të pandehurit Irfan Lipovica dhe Hafiz Gara ishte dhënë për shkak të dyshimit të bazuar se kanë kryer veprën penale “Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar”.

    Ndërkaq, paraburgimi për Ridvan Muharremin ishte dhënë për shkak të dyshimit të bazuar se ka kryer veprën penale “Dhënia e ndihmës në kryerje të veprës penale të keqpërdorimit të pozitës apo autoritetit zyrtar”.

    Në mëngjesin e 18 gushtit 2023, me urdhër të Prokurorisë Speciale ishin kryer arrestimet dhe bastisjet për disa orë në zyret e MINT dhe pronat e Ridvan Muharremit.

    Bastisjet dhe arrestimet erdhën pas publikimit të audioincizimeve të medias ‘Nacionale’ për rezervat shtetërore.