{"id":3201940,"date":"2025-01-02T23:34:39","date_gmt":"2025-01-02T22:34:39","guid":{"rendered":"https:\/\/kallxo.com\/?p=3201940"},"modified":"2025-01-02T23:34:39","modified_gmt":"2025-01-02T22:34:39","slug":"publikohen-emrat-e-425-mije-bashkepunetoreve-te-dyshuar-te-nazisteve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/?p=3201940","title":{"rendered":"Publikohen emrat e 425 mij\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb dyshuar t\u00eb nazist\u00ebve"},"content":{"rendered":"<p>Emrat e rreth 425 mij\u00eb personave t\u00eb dyshuar p\u00ebr bashk\u00ebpunim me nazist\u00ebt gjat\u00eb pushtimit gjerman t\u00eb Holand\u00ebs jan\u00eb publikuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb internet, <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/cj6z3g0d3x3o\">raporton BBC<\/a>.<\/p>\n<p>Emrat p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb individ\u00eb q\u00eb u hetuan p\u00ebrmes nj\u00eb sistemi t\u00eb posa\u00e7\u00ebm ligjor t\u00eb krijuar nga fundi i Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Prej tyre, m\u00eb shum\u00eb se 150 mij\u00eb u p\u00ebrball\u00ebn me nj\u00eb form\u00eb d\u00ebnimi.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e plota t\u00eb k\u00ebtyre hetimeve ishin m\u00eb par\u00eb t\u00eb qasshme vet\u00ebm duke vizituar Arkivin Komb\u00ebtar Holandez n\u00eb Hag\u00eb.<\/p>\n<p>Instituti Huygens, i cili ndihmoi n\u00eb digjitalizimin e arkivit, thot\u00eb se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb penges\u00eb e madhe p\u00ebr njer\u00ebzit q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb hulumtojn\u00eb pushtimin e Holand\u00ebs, i cili zgjati nga 1940 deri n\u00eb 1945.<\/p>\n<p>&#8220;Ky arkiv p\u00ebrmban histori t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr brezat e tanish\u00ebm dhe t\u00eb ardhsh\u00ebm&#8221; &#8211; thot\u00eb Instituti Huygens.<\/p>\n<p>\u201cNga f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb duan t\u00eb din\u00eb se \u00e7far\u00eb b\u00ebri babai i tyre n\u00eb luft\u00eb, te historian\u00ebt q\u00eb hulumtojn\u00eb zonat gri t\u00eb bashk\u00ebpunimit\u201d.<\/p>\n<p>Arkivi p\u00ebrmban dosje p\u00ebr kriminel\u00ebt e luft\u00ebs, rreth 20,000 holandez\u00eb q\u00eb u regjistruan n\u00eb forcat e armatosura gjermane dhe an\u00ebtar\u00ebt e dyshuar t\u00eb L\u00ebvizjes Nacional Socialiste (NSB) &#8211; partia naziste holandeze.<\/p>\n<p>Por p\u00ebrmban edhe emrat e njer\u00ebzve q\u00eb u gjet\u00ebn t\u00eb pafajsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Kjo pasi arkivi p\u00ebrb\u00ebhet nga dosje t\u00eb Juridiksionit t\u00eb Posa\u00e7\u00ebm, i cili nga viti 1944 hetonte bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e dyshuar.<\/p>\n<p>Baza e t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb internet p\u00ebrmban vet\u00ebm emrat e t\u00eb dyshuarve &#8211; si dhe dat\u00ebn dhe vendin e lindjes s\u00eb tyre &#8211; t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb k\u00ebrkueshme vet\u00ebm duke p\u00ebrdorur detaje t\u00eb ve\u00e7anta personale.<\/p>\n<p>Nuk specifikon n\u00ebse nj\u00eb person i caktuar \u00ebsht\u00eb shpallur fajtor, apo p\u00ebr \u00e7far\u00eb forme bashk\u00ebpunimi dyshohej.<\/p>\n<p>Por do t&#8217;u tregoj\u00eb p\u00ebrdoruesve se \u00e7far\u00eb skedari duhet t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00eb k\u00ebt\u00eb informacion n\u00ebse vizitojn\u00eb Arkivin Komb\u00ebtar. Njer\u00ebzit q\u00eb aksesojn\u00eb skedar\u00ebt fizik\u00eb duhet t\u00eb deklarojn\u00eb nj\u00eb interes legjitim p\u00ebr t&#8217;i par\u00eb ato.<\/p>\n<p>Ka pasur disa shqet\u00ebsime n\u00eb Holand\u00eb n\u00eb lidhje me informacionin personal q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb historis\u00eb q\u00eb vihet n\u00eb dispozicion lirisht &#8211; duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb informacioni i publikuar n\u00eb internet fillimisht t\u00eb jet\u00eb i kufizuar.<\/p>\n<p>&#8220;Kam frik\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb reagime shum\u00eb t\u00eb k\u00ebqija&#8221; &#8211; i tha botimit holandez n\u00eb internet DIT Rinke Smedinga, babai i t\u00eb cilit ishte an\u00ebtar i NSB-s\u00eb dhe punonte n\u00eb kampin Westerbork, nga i cili njer\u00ebzit u d\u00ebbuan n\u00eb kampet e p\u00ebrqendrimit.<\/p>\n<p>&#8220;Ju duhet ta parashikoni k\u00ebt\u00eb. Nuk duhet ta lini thjesht t\u00eb ndodh\u00eb, si nj\u00eb lloj eksperimenti social.&#8221;<\/p>\n<p>Tom De Smet, drejtori i Arkivit Komb\u00ebtar, tha p\u00ebr DIT se duhet t\u00eb merren parasysh t\u00eb af\u00ebrmit e bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebve dhe viktimave t\u00eb pushtimit.<\/p>\n<p>Por ai shtoi: &#8220;Bashk\u00ebpunimi \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb traum\u00eb e madhe. Nuk flitet p\u00ebr t\u00eb. Shpresojm\u00eb q\u00eb kur t\u00eb hapen arkivat, do t\u00eb thyhet tabuja&#8221;.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr drejtuar parlamentit m\u00eb 19.12.2024, ministri i Kultur\u00ebs Eppo Bruins shkroi: &#8220;Hapja e arkivave \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar efektet e s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt [t\u00eb Holand\u00ebs] dhe p\u00ebr ta p\u00ebrpunuar at\u00eb si shoq\u00ebri.&#8221;<\/p>\n<p>Sa informacion i disponuesh\u00ebm n\u00eb internet do t\u00eb kufizohej duke pasur parasysh shqet\u00ebsimet e privat\u00ebsis\u00eb dhe ata q\u00eb vizitojn\u00eb arkivin personalisht nuk do t\u00eb lejohen t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kopje, tha ai. Bruins ka shprehur d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ndryshuar ligjin p\u00ebr t\u00eb lejuar m\u00eb shum\u00eb informacion t\u00eb zbulohet publikisht.<\/p>\n<p>Faqja e internetit e baz\u00ebs s\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave online thot\u00eb se njer\u00ebzit q\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb ende gjall\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb listuar n\u00eb internet.\/<a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/cj6z3g0d3x3o\">BBC<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emrat e rreth 425 mij\u00eb personave t\u00eb dyshuar p\u00ebr bashk\u00ebpunim me nazist\u00ebt gjat\u00eb pushtimit gjerman t\u00eb Holand\u00ebs jan\u00eb publikuar p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb internet, raporton BBC. Emrat p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb individ\u00eb q\u00eb u hetuan p\u00ebrmes nj\u00eb sistemi t\u00eb posa\u00e7\u00ebm ligjor t\u00eb krijuar nga fundi i Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Prej tyre, m\u00eb shum\u00eb se 150 mij\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3201941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29,11],"tags":[216,217,218],"class_list":["post-3201940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote","category-lajm","tag-bashkepunetore","tag-holanda","tag-nazizmi"],"lang":"sq","translations":{"sq":3201940},"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3201940","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3201940"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3201940\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3201940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3201940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3201940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}