{"id":3202277,"date":"2025-01-04T15:08:58","date_gmt":"2025-01-04T14:08:58","guid":{"rendered":"https:\/\/kallxo.com\/?p=3202277"},"modified":"2025-01-04T15:08:58","modified_gmt":"2025-01-04T14:08:58","slug":"ska-vend-si-shtepia-e-prinderve-per-te-rinjte-kosovare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/?p=3202277","title":{"rendered":"S\u2019ka vend si sht\u00ebpia e prind\u00ebrve p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb kosovar\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebr qejf a p\u00ebr zor, shumica e t\u00eb rriturve kosovar\u00eb jetojn\u00eb me prind\u00ebrit.<\/p>\n<p>N\u00ebse dikush e sheh k\u00ebt\u00eb si prapambetje, i ngjash\u00ebm \u00ebsht\u00eb trendi edhe n\u00eb disa vende t\u00eb Per\u00ebndimit.<\/p>\n<p>N\u00eb Shtetet e Bashkuara, t\u00eb dh\u00ebnat e Byros\u00eb s\u00eb Regjistrimit p\u00ebr vitin 2024 tregojn\u00eb se p\u00ebraf\u00ebrsisht 1 n\u00eb 3 t\u00eb rritur amerikan\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 18 deri n\u00eb 34 vje\u00e7, jeton n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e prind\u00ebrve.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Evrop\u00ebs, sipas Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave &#8211; Eurostat, ky proporcion \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb n\u00eb tre.<\/p>\n<p>N\u00eb Kroaci, p\u00ebr shembull, jan\u00eb shtat\u00eb t\u00eb rinj n\u00eb dhjet\u00eb q\u00eb zgjedhin sht\u00ebpin\u00eb e prind\u00ebrve.<\/p>\n<p>P\u00ebr sociologun Artan Krasniqi, familja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aspekt jasht\u00ebzakonisht i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i jetes\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cJemi shum\u00eb t\u00eb lidhur\u201d.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb nuk mund t\u00eb paramendoj t\u00eb jetoj vet\u00ebm\u201d, thot\u00eb Genita Rafuna.<\/p>\n<p>\u201cNe jemi familje e madhe &#8211; dy prind\u00ebrit dhe gjasht\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Jam shum\u00eb-shum\u00eb e lidhur me ta\u201d, thot\u00eb 23-vje\u00e7arja nga Prishtina.<\/p>\n<p>Genita, aktualisht, \u00ebsht\u00eb studente n\u00eb Fakultetin e Bujq\u00ebsis\u00eb dhe Veterinaris\u00eb. Thot\u00eb se nuk ka pron\u00eb t\u00eb veten, por edhe sikur t\u00eb kishte, nuk do t\u00eb jetonte vet\u00ebm.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb jam m\u00ebsuar n\u00eb nj\u00eb ambient me shum\u00eb njer\u00ebz, me atmosfer\u00eb, zhurm\u00eb e t\u00eb qeshura n\u00eb familje\u201d, shprehet ajo.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb ndjesi ndan edhe Faton Rexhepi. Tregon se i ka 37 vjet, punon n\u00eb sektorin privat dhe jeton n\u00ebn nj\u00eb \u00e7ati me prind\u00ebrit, v\u00ebllez\u00ebrit e motrat.<\/p>\n<p>Ky \u201cmentalitet bashk\u00ebjetese\u201d, si\u00e7 e quan ai, \u201c\u00ebsht\u00eb krejt normal\u201d.<\/p>\n<p>\u201cE ndiej veten rehat. Dua t\u00eb kujdesem edhe p\u00ebr prind\u00ebrit, sepse jan\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb shtyr\u00eb dhe kan\u00eb nevoj\u00eb\u201d, thot\u00eb Fatoni.<\/p>\n<p>Ndryshe prej tij, Namon Mu\u00e7iqi, 28 vje\u00e7, do t\u00eb donte t\u00eb jetonte vet\u00ebm, por nuk i ka kushtet ekonomike.<\/p>\n<p>Thot\u00eb se paga q\u00eb merr nga puna n\u00eb sektorin privat, nuk i mund\u00ebson t\u00eb paguaj\u00eb qiran\u00eb e nj\u00eb banese.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebshtu q\u00eb jetoj me prind\u00ebrit. \u00cbsht\u00eb m\u00eb lir\u00eb. Faturat p\u00ebr sh\u00ebrbime paguhen p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb an\u00ebtar\u00ebt. Ushqimi p\u00ebrgatitet p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Ky stil i jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lir\u00eb\u201d, sipas tij.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ka thon\u00eb shifrat?<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i organizat\u00ebs Friedrich-Ebert-Stiftung, i publikuar n\u00eb n\u00ebntor t\u00eb vitit 2024, nxori n\u00eb pah se 86 p\u00ebr qind e t\u00eb rinjve n\u00eb Kosov\u00eb nga mosha 14 deri n\u00eb 29 vje\u00e7 jetojn\u00eb me prind\u00ebrit e tyre, meq\u00eb \u00ebsht\u00eb opsion m\u00eb i thjesht\u00eb dhe m\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Sipas studimit, vet\u00ebm 11.5 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarve do t\u00eb jetonin vet\u00ebm, n\u00ebse rrethanat financiare do t\u2019u lejonin.<\/p>\n<p>T\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb viset urbane, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb p\u00ebrqindjen m\u00eb t\u00eb lart\u00eb &#8211; mbi 37 &#8211; sa u p\u00ebrket preferencave p\u00ebr t\u00eb jetuar vet\u00ebm, n\u00ebse do t\u2019u mund\u00ebsonin kushtet financiare.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e\u00a0<a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/cka-tregojne-te-dhenat-e-fundit-e-regjistrimit-popullsise\/33245815.html\">regjistrimit t\u00eb popullsis\u00eb<\/a>\u00a0n\u00eb vitin 2024, t\u00eb publikuara nga Agjencia e Statistikave t\u00eb Kosov\u00ebs, tregojn\u00eb se familjet n\u00eb vend kan\u00eb mesatarisht 4.33 an\u00ebtar\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Faktori kulturor dhe ai ekonomik<\/strong><\/p>\n<p>Artan Krasniqi, sociolog n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, thot\u00eb se faktori i par\u00eb q\u00eb i l\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb e rritur n\u00eb sht\u00ebpit\u00eb e prind\u00ebrve, \u00ebsht\u00eb ai kulturor.<\/p>\n<p>Sipas tij, vajzat e kan\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb vendosin t\u00eb jetojn\u00eb vet\u00ebm pa u martuar, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb mentalitetit patriarkal.<\/p>\n<p>Krasniqi thot\u00eb se nj\u00eb faktor tjet\u00ebr q\u00eb i kontribuon dukuris\u00eb, \u00ebsht\u00eb edhe ai ekonomik.<\/p>\n<p>\u201cSikur t\u00eb kishin mir\u00ebqenie, pun\u00eb t\u00eb sigurt, banim me kosto t\u00eb p\u00ebrballueshme, me siguri se do t\u00eb rritej numri i atyre q\u00eb do t\u00eb donin t\u00eb jetonin vet\u00ebm\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Shkalla e papun\u00ebsis\u00eb te t\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb gati 20 p\u00ebr qind.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Agjencis\u00eb s\u00eb Statistikave p\u00ebr vitin 2023, mbi 62 mij\u00eb \u00ebsht\u00eb numri i t\u00eb rinjve nga 15 deri n\u00eb 24 vje\u00e7 q\u00eb llogariten fuqi pun\u00ebtore, kurse mbi 52 mij\u00eb prej tyre jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/kallxo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/statistikat-REL.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3202278\" src=\"https:\/\/kallxo.com\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/statistikat-REL.png\" alt=\"\" width=\"916\" height=\"592\" \/><\/a><\/p>\n<p>Qirat\u00eb e banesave n\u00eb Prishtin\u00eb sillen nga rreth 200 euro e lart, var\u00ebsisht madh\u00ebsis\u00eb, kushteve q\u00eb i ofron dhe lokacionit ku ndodhet.<\/p>\n<p>\u00c7mimi p\u00ebr blerje t\u00eb banesave, nd\u00ebrkaq, nis nga 1.000 euro p\u00ebr met\u00ebr katror deri n\u00eb mbi 2.200 euro. M\u00eb s\u00eb shtrenjti, ato jan\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb dhe n\u00eb Prizren.<\/p>\n<p>Marr\u00eb parasysh k\u00ebto shifra dhe pag\u00ebn mesatare n\u00eb vend prej rreth 570 eurosh, profesori i Ekonomis\u00eb n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, Nagip Sk\u00ebnderi, thot\u00eb se n\u00eb Kosov\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb krijuar standard i till\u00eb ekonomik q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb t\u00eb pavarur.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb jetuarit bashk\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb leht\u00eb dhe m\u00eb lir\u00eb\u201d, thot\u00eb ai, duke shtuar se institucionet duhet t\u00eb krijojn\u00eb mund\u00ebsi, q\u00eb \u00e7mimet e pronave p\u00ebr banim t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrballueshme.<\/p>\n<p>Institucionet, p\u00ebrkat\u00ebsisht Qeveria aktuale e vendit ka premtuar nd\u00ebrtimin e 4.000 nj\u00ebsive banesore, kur \u00ebsht\u00eb zgjedhur para gati kat\u00ebr vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>Asnj\u00eb prej tyre nuk \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar ende, por s\u00eb paku n\u00eb kat\u00ebr komuna jan\u00eb caktuar lokacionet dhe \u00ebsht\u00eb hapur tenderi p\u00ebr nd\u00ebrtim.<\/p>\n<p>\u201cPo e nisim me komun\u00ebn e Pej\u00ebs, Gjilanit, Podujev\u00ebs dhe Istogut, e shum\u00eb shpejt do t\u00eb procedojm\u00eb edhe me n\u00ebnt\u00eb komuna t\u00eb tjera\u201d, shkroi Kurti n\u00eb llogarin\u00eb e tij n\u00eb Facebook n\u00eb fund t\u00eb n\u00ebntorit.<\/p>\n<p>Ai tha se vlera e projektit \u00ebsht\u00eb mbi 38 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>Pak dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, m\u00eb 5 dhjetor, Kuvendi i Kosov\u00ebs miratoi Ligjin p\u00ebr banim social dhe t\u00eb p\u00ebrballuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb k\u00ebtij ligji, mosha e nj\u00ebrit t\u00eb \u00e7iftit q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb nga ky program, duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00ebn 37 vje\u00e7, nuk duhet t\u00eb ket\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi nj\u00ebsi banimi dhe t\u00eb ket\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb limituara financiare p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb banes\u00eb me \u00e7mime t\u00eb tregut.<\/p>\n<p>Sipas programit, familja p\u00ebrfituese do t\u00eb b\u00ebhej pronare e banes\u00ebs me k\u00ebste mujore prej 120-150 eurosh n\u00eb muaj, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb kohore prej 150 muajsh.<\/p>\n<p>N\u00eb Per\u00ebndim, faktori ekonomik \u00ebsht\u00eb arsye m\u00eb e fort\u00eb e t\u00eb rinjve q\u00eb jetojn\u00eb me prind\u00ebr, sesa ai kulturor.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb i theksuar pas pandemis\u00eb COVID-19 dhe shp\u00ebrthimit t\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb &#8211; ngjarje k\u00ebto q\u00eb kan\u00eb shkaktuar rritje t\u00eb inflacionit gjithandej, por edhe humbje t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pewresearch.org\/short-reads\/2022\/08\/24\/americans-more-likely-to-say-its-a-bad-thing-than-a-good-thing-that-more-young-adults-live-with-their-parents\/\">nj\u00eb anket\u00eb <\/a>q\u00eb ka publikuar Qendra e K\u00ebrkimeve Pew n\u00eb vitin 2022, mbi nj\u00eb e treta e amerikan\u00ebve apo 36% kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e keqe p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb q\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb rritur jetojn\u00eb me prind\u00ebrit e tyre, nd\u00ebrsa 16% kan\u00eb th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb.\/<a href=\"https:\/\/www.evropaelire.org\/a\/ska-vend-si-shtepia-e-prinderve-per-te-rinjte-kosovare-\/33247450.html\">REL<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr qejf a p\u00ebr zor, shumica e t\u00eb rriturve kosovar\u00eb jetojn\u00eb me prind\u00ebrit. N\u00ebse dikush e sheh k\u00ebt\u00eb si prapambetje, i ngjash\u00ebm \u00ebsht\u00eb trendi edhe n\u00eb disa vende t\u00eb Per\u00ebndimit. N\u00eb Shtetet e Bashkuara, t\u00eb dh\u00ebnat e Byros\u00eb s\u00eb Regjistrimit p\u00ebr vitin 2024 tregojn\u00eb se p\u00ebraf\u00ebrsisht 1 n\u00eb 3 t\u00eb rritur amerikan\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 18 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2962148,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[367,171,368],"class_list":["post-3202277","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajm","tag-jetesa-me-prinder","tag-kosove","tag-prinderit"],"lang":"sq","translations":{"sq":3202277},"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3202277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3202277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3202277\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3202277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3202277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3202277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}