Paqe e siguri, pun\u00ebsim i barabart\u00eb dhe luft\u00eb institucionale p\u00ebr realizimin e t\u00eb drejtave.<\/p>\n
K\u00ebto jan\u00eb disa nga \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb do t\u2019i bindin qytetar\u00ebt serb\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs, me t\u00eb cil\u00ebt bisedoi Radio Evropa e lir\u00eb, se kujt t\u2019ia japin vot\u00ebn n\u00eb Zgjedhjet parlamentare t\u00eb 9 shkurtit.<\/p>\n
N\u00eb gar\u00eb p\u00ebr dhjet\u00eb ul\u00ebset e Kuvendit jan\u00eb gjasht\u00eb subjekte politike q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb komunitetin serb: Lista Serbe, L\u00ebvizja Popullore Serbe, P\u00ebr Liri, Drejt\u00ebsi dhe Mbijetes\u00eb; Partia e Serb\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, Demokracia Serbe dhe Nisma Qytetare Drejt\u00ebsia Popullore.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, mb\u00ebshtetja nga Beogradi, edhe k\u00ebsaj radhe, shkon ekskluzivisht p\u00ebr List\u00ebn Serbe – partin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, e cila u formua me p\u00ebrkrahjen e autoriteteve t\u00eb Serbis\u00eb – p\u00ebrfshir\u00eb presidentin Aleksandar Vu\u00e7iq.<\/p>\n
Ministri i Jasht\u00ebm serb, Marko Gjuriq tha n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr RTS-n\u00eb m\u00eb 13 janar se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb Lista Serbe t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Zgjedhje \u201cp\u00ebr t\u00eb treguar se nuk po t\u00ebrhiqemi\u201d.<\/p>\n
Miodrag Milliqeviq, nga organizata joqeveritare Aktiv nga Mitrovica e Veriut, vler\u00ebson se serb\u00ebt nga Kosova presin q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e ardhsh\u00ebm n\u00eb Kuvend, t\u00eb jen\u00eb m\u00eb aktiv\u00eb, t\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr ndryshime, t\u00eb drejta m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe Dialog me autoritetet qendrore.<\/p>\n
Por, Olliver Vujoviq, nga Forumi joqeveritar p\u00ebr Zhvillim dhe Bashk\u00ebpunim Multietnik nga Gra\u00e7anica, beson se pjes\u00ebtar\u00ebt e komunitetit serb n\u00eb Kosov\u00eb do t\u00eb fillojn\u00eb t\u00eb mendojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr \u201cmbijetes\u00ebn lokale\u201d dhe m\u00eb pak p\u00ebr politik\u00ebn e nivelit t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n
\u201cNuk mund t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb keq se kaq\u201d<\/strong><\/p>\n Milloshi nga Mitrovica e Veriut thot\u00eb se n\u00eb periudh\u00ebn e kaluar ka mbizot\u00ebruar pun\u00ebsimi partiak apo ndarja e pabarabart\u00eb e banesave p\u00ebr persona m\u00eb t\u00eb cenuesh\u00ebm social\u00eb.<\/p>\n Ai pret q\u00eb gjat\u00eb fushat\u00ebs t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb se do t\u00eb ket\u00eb ndryshime n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<\/p>\n \u201cUniteti i v\u00ebrtet\u00eb duhet t\u00eb ndodh\u00eb, e jo vet\u00ebm t\u00eb flitet p\u00ebr t\u00eb. Ky unitet n\u00ebnkupton q\u00eb ne jemi t\u00eb gjith\u00eb nj\u00ebsoj.\u201d – thot\u00eb ai p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n Mlladeni do q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik\u00eb serb\u00eb t\u00eb luftojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs.<\/p>\n \u201cAjo q\u00eb po ndodh tani me serb\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00ebn \u00e7do nivel t\u00eb jetes\u00ebs normale. Shum\u00eb njer\u00ebz kan\u00eb humbur pun\u00ebn dhe pyetja \u00ebsht\u00eb se deri kur do t\u2019i paguaj\u00eb Serbia pagat e tyre?! Shpresoj q\u00eb t\u00eb ndryshoj\u00eb di\u00e7ka. Nuk mund t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb keq se kaq.\u201d – thot\u00eb Mlladeni, gjithashtu nga Mitrovica e Veriut.<\/p>\n Q\u00eb nga viti 2013, Lista Serbe ka fituar t\u00eb dhjet\u00eb ul\u00ebset e rezervuara n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs, i cili ka gjithsej 120.<\/p>\n Votimi p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb organizuar kryesisht p\u00ebrmes institucioneve ku serb\u00ebt punojn\u00eb, e t\u00eb cilat financohen nga Serbia.<\/p>\n Mir\u00ebpo, q\u00eb nga n\u00ebntori i vitit 2022, deputet\u00ebt e k\u00ebsaj liste nuk kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb aktive n\u00eb punimet e Kuvendit, p\u00ebr shkak t\u00eb \u201cpolitik\u00ebs s\u00eb bojkotit\u201d. At\u00ebkoh\u00eb, p\u00ebrfaq\u00ebsuesit serb\u00eb kan\u00eb vendosur t\u00eb largohen nga institucionet e Kosov\u00ebs n\u00eb veri – duke kund\u00ebrshtuar k\u00ebshtu vendimin e Qeveris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs p\u00ebr t\u2019i z\u00ebvend\u00ebsuar targat serbe t\u00eb makinave me targa t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n P\u00ebr t\u00eb\u00a0mos i humbur mandatet\u00a0dhe pagat, ata kan\u00eb shkuar n\u00eb Kuvend \u00e7do gjasht\u00eb muaj p\u00ebr t\u2019u n\u00ebnshkruar.<\/p>\n Qeveria e Kosov\u00ebs, nd\u00ebrkoh\u00eb, ka punuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb intensive p\u00ebr konsolidimin e pushtetit n\u00eb Komunat me Shumic\u00eb Serbe n\u00eb veri: Mitrovic\u00eb e Veriut, Zve\u00e7an Zubin Potok dhe Leposaviq.<\/p>\n Q\u00eb nga fillimi i vitit 2024, ajo ka mbyllur edhe institucione q\u00eb kan\u00eb vepruar n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb sistemit t\u00eb Serbis\u00eb n\u00eb at\u00eb zon\u00eb.<\/p>\n Beogradi zyrtar e kund\u00ebrshton mbylljen e k\u00ebtyre institucioneve, ndaj disa prej tyre i ka zhvendosur n\u00eb qytetet kufitare t\u00eb Serbis\u00eb dhe ka premtuar se askush nuk do t\u00eb mbetet pa rrog\u00eb.<\/p>\n Nemanja nga Mitrovica e Veriut thot\u00eb se ka ardhur koha q\u00eb serb\u00ebt \u201cta kuptojn\u00eb seriozitetin e situat\u00ebs\u201d dhe t\u00eb fillojn\u00eb nj\u00eb luft\u00eb institucionale p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre.<\/p>\n \u201cDhe, le t\u00eb shpresojm\u00eb se kjo do t\u00eb sjell\u00eb disa ndryshime, q\u00eb do ta p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb jet\u00ebn n\u00eb veri t\u00eb Kosov\u00ebs.\u201d – thot\u00eb ai.<\/p>\n \u00c7ka \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr serb\u00ebt n\u00eb jug t\u00eb lumit Ib\u00ebr?<\/strong><\/p>\n Titomiri nga Gra\u00e7anica, af\u00ebr Prishtin\u00ebs, nuk beson n\u00eb premtimet elektorale. Po ashtu, nuk beson se politikan\u00ebt duan v\u00ebrtet t\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e njer\u00ebzve t\u00eb thjesht\u00eb.<\/p>\n \u201cUn\u00eb besoj vet\u00ebm tek Aleksand\u00ebr Vu\u00e7iqi si President [i Serbis\u00eb].\u201d – thot\u00eb ai.<\/p>\n Megjithat\u00eb, ai shton se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb problemet e serb\u00ebve t\u00eb d\u00ebgjohen n\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs dhe t\u00eb k\u00ebrkohet zgjidhje p\u00ebr to.<\/p>\n \u201cAsnj\u00ebher\u00eb nuk i kam par\u00eb [p\u00ebrfaq\u00ebsuesit aktual\u00eb] n\u00eb foltore [n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs], nuk i kam par\u00eb q\u00eb dalin e flasin p\u00ebr problemet…\u201d – thot\u00eb Titomiri.<\/p>\n Zorani, po ashtu nga Gra\u00e7anica, thot\u00eb se duhet t\u00eb krijohen kushte m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb jetes\u00ebs p\u00ebr serb\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe mund\u00ebsi m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha pun\u00ebsimi. Por, dilema \u00ebsht\u00eb n\u00ebse opsionet politike q\u00eb i p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb serb\u00ebt, mund t’i ofrojn\u00eb k\u00ebto.<\/p>\n \u201cT\u00eb gjith\u00eb b\u00ebjn\u00eb premtime kur jan\u00eb Zgjedhjet, e m\u00eb pas \u00e7do gj\u00eb kthehet n\u00eb normalitet.\u201d – thot\u00eb ky bashk\u00ebbisedues p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n P\u00ebr Sllavish\u00ebn nga Rahoveci, pun\u00ebsimi i barabart\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithashtu vendimtar p\u00ebr mbijetes\u00ebn e serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n Ai thot\u00eb se do t\u00eb votonte p\u00ebr opsionin q\u00eb e bind se nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundur.<\/p>\n \u201cSituata te ne \u00ebsht\u00eb e shk\u00eblqyer. Nuk \u00ebsht\u00eb si n\u00eb veri. Por, duhet t\u00eb pun\u00ebsohen t\u00eb rinjt\u00eb. Un\u00eb i kam dy djem. Duhet t\u00eb pun\u00ebsohen.\u201d – thot\u00eb Sllavisha.<\/p>\n Brankoja nga Prizreni, ku kan\u00eb mbetur shum\u00eb pak serb\u00eb, thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb i zhg\u00ebnjyer nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik\u00eb t\u00eb serb\u00ebve, sepse askush nuk i viziton dhe nuk p\u00ebrpiqet t\u2019i kuptoj\u00eb m\u00eb mir\u00eb problemet e tyre reale.<\/p>\n Ai thot\u00eb se nuk ka besim n\u00eb partin\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe – List\u00ebn Serbe, por se as nga t\u00eb tjer\u00ebt nuk ka d\u00ebgjuar ndonj\u00eb plan konkret p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e kushteve t\u00eb jetes\u00ebs.<\/p>\n \u201cT\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb p\u00ebr interes. Askush nuk na e hap der\u00ebn.\u201d – thot\u00eb Brankoja.<\/p>\n \u00c7ka ofrojn\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik\u00eb t\u00eb serb\u00ebve?<\/strong><\/p>\n Pothuajse t\u00eb gjitha opsionet politike flasin p\u00ebr \u201cmbijetes\u00ebn\u201d e serb\u00ebve n\u00eb Kosov\u00eb, por nga k\u00ebndv\u00ebshtrime t\u00eb ndryshme dhe pa paraqitur propozime konkrete se si t\u00eb arrihet kjo.<\/p>\n Lista Serbe mb\u00ebshtetet n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe te Beogradi dhe q\u00eb nga fillimi i fushat\u00ebs, m\u00eb 11 janar, zyrtar\u00ebt e saj kan\u00eb vizituar kryesisht institucionet sh\u00ebndet\u00ebsore q\u00eb funksionojn\u00eb n\u00ebn sistemin serb dhe pun\u00ebsojn\u00eb mij\u00ebra njer\u00ebz.<\/p>\n Kryetari i k\u00ebsaj partie, Zllatan Ellek \u00ebsht\u00eb edhe drejtor i Qendr\u00ebs Spitalore Klinike n\u00eb Mitrovic\u00ebn e Veriut.<\/p>\n Gjat\u00eb nj\u00eb vizite n\u00eb Gra\u00e7anic\u00eb m\u00eb 13 janar, Ellek foli p\u00ebr investimet dhe pun\u00ebsimin n\u00eb sektorin e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb – duke theksuar se n\u00eb kat\u00ebr vjet\u00ebt e fundit jan\u00eb pun\u00ebsuar 1.500 pun\u00ebtor\u00eb mjek\u00ebsor\u00eb dhe jomjek\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n Subjektet e tjera politike q\u00eb kan\u00eb hyr\u00eb n\u00eb gar\u00eb p\u00ebr deputet\u00eb n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs, kryesisht e akuzojn\u00eb List\u00ebn Serbe se punon ekskluzivisht p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e zyrtar\u00ebve t\u00eb saj dhe se kontribuon n\u00eb largimin e serb\u00ebve nga Kosova.<\/p>\n K\u00ebshtu, subjekti P\u00ebr Liri, Drejt\u00ebsi dhe Mbijetes\u00eb i Nenad Rashiqit – q\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Qeveris\u00eb aktuale t\u00eb Albin Kurtit – me sloganin \u201cJeta ime n\u00eb duart e mia\u201d thot\u00eb se mb\u00ebshtet politika \u201cautentike\u201d, q\u00eb do t\u2019i mbrojn\u00eb interesat e serb\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n N\u00eb dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, Rashiq tha se Lista Serbe ka \u201ckeqp\u00ebrdorur burimet\u201d p\u00ebr vite me radh\u00eb. Ai tha se \u00ebsht\u00eb pro krijimit t\u00eb nj\u00eb \u201ct\u00eb ardhmeje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u201d, e jo vet\u00ebm p\u00ebr individ\u00ebt.<\/p>\n Mesazhi politik i L\u00ebvizjes Popullore Serbe, t\u00eb udh\u00ebhequr nga Millija Bishevac nga Zubin Potoku n\u00eb veri dhe Branimir Stojanoviq nga Gra\u00e7anica n\u00eb jug, \u00ebsht\u00eb \u201cLufta jon\u00eb nuk ka ndaluar\u201d.<\/p>\n Nga kjo parti thon\u00eb se do t\u00eb jen\u00eb \u201cz\u00ebri i popullit\u201d dhe se do t\u00eb \u201cluftojn\u00eb p\u00ebr popullin, dinjitetin dhe t\u00eb ardhmen e f\u00ebmij\u00ebve tan\u00eb\u201d.<\/p>\n Edhe Demokracia Serbe e Aleksand\u00ebr Arsenijeviqit premton se do t\u00eb jet\u00eb z\u00ebri i popullit dhe \u201cz\u00ebri i liris\u00eb\u201d.<\/p>\n Kjo parti thot\u00eb se p\u00ebrkeq\u00ebsimit t\u00eb pozit\u00ebs s\u00eb komunitetit serb i ka kontribuar heshtja n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs dhe mosveprimi i deputet\u00ebve aktual\u00eb t\u00eb List\u00ebs Serbe.<\/p>\n Nga kjo parti premtojn\u00eb se do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb aktiv\u00eb dhe se do ta ngren\u00eb z\u00ebrin kudo q\u00eb t\u00eb munden.<\/p>\n N\u00eb tubimin n\u00eb Gra\u00e7anic\u00eb, Partia Serbe e Kosov\u00ebs ka th\u00ebn\u00eb, gjithashtu, se do t\u00eb luftoj\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e qytetar\u00ebve dhe se do t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjos\u00eb manipulimin dhe korrupsionin.<\/p>\n Nisma Qytetare Drejt\u00ebsia Popullore, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, thot\u00eb se mbron bashk\u00ebjetes\u00ebn, pajtimin n\u00eb Kosov\u00eb, por edhe lirin\u00eb e mendimit dhe t\u00eb fjal\u00ebs.<\/p>\n Kjo parti mb\u00ebshtet edhe kthimin e serb\u00ebve n\u00eb institucionet e Kosov\u00ebs, si dhe premton kushte t\u00eb nj\u00ebjta pun\u00ebsimi pa diskriminim, kushte m\u00eb t\u00eb mira sh\u00ebndet\u00ebsore dhe ruajtjen e t\u00eb gjitha t\u00eb drejtave t\u00eb komuniteteve.<\/p>\n \u00c7ka do t\u00eb jet\u00eb vendimtare n\u00eb betej\u00ebn p\u00ebr vota?<\/strong><\/p>\n Milliqeviq, nga organizata Aktiv, beson se subjektet politike serbe n\u00eb Kosov\u00eb nuk kan\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u2019u ofruar votuesve, edhe pse d\u00ebshirojn\u00eb \u201cvet\u00ebm nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb denj\u00eb dhe nj\u00eb mjedis t\u00eb sigurt\u201d.<\/p>\n Megjithat\u00eb, ai shton se qytetar\u00ebt, sigurisht, presin q\u00eb politikan\u00ebt serb\u00eb t\u00eb jen\u00eb m\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb tyre. Vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb, sipas tij, mund t\u00eb flitet p\u00ebr p\u00ebrparim ekonomik apo pun\u00ebsim.<\/p>\n Lista Serbe, n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, e ka humbur besimin e popullit – thot\u00eb Milliqeviq dhe pret q\u00eb n\u00eb Kuvendin e ri t\u00eb Kosov\u00ebs t\u00eb shoh\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues edhe t\u00eb opsioneve t\u00eb tjera politike.<\/p>\n \u201cN\u00eb detin e negativitetit dhe t\u00eb gj\u00ebrave t\u00eb k\u00ebqija q\u00eb kan\u00eb ndodhur, ky pluraliz\u00ebm \u00ebsht\u00eb e vetmja gj\u00eb pozitive. T\u00eb d\u00ebgjohet pak m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb z\u00eb, pa pasur dallime t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb perceptimin e interesave m\u00eb t\u00eb gjera t\u00eb komunitetit serb.\u201d – thot\u00eb Milliqeviq.<\/p>\n Lista Serbe ka fituar mbi 90% t\u00eb votave n\u00eb t\u00eb gjitha Zgjedhjet n\u00eb t\u00eb cilat ka marr\u00eb pjes\u00eb q\u00eb nga formimi i saj n\u00eb vitin 2013, por misioni v\u00ebzhgues i Bashkimit Evropian ka shkruar n\u00eb Raportet e tij p\u00ebr \u201cmonopolin dhe frik\u00ebsimin\u201d nga kandidat\u00ebt dhe aktivist\u00ebt e k\u00ebsaj partie.<\/p>\n Vujoviq, nga Forumi p\u00ebr Zhvillim dhe Bashk\u00ebpunim Multietnik, beson se votuesit, me shum\u00eb gjasa, do t\u00eb votojn\u00eb p\u00ebr opsionin i cili mund t\u2019u siguroj\u00eb atyre stabilitet ekonomik, t\u00eb drejta m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha dhe kushte m\u00eb t\u00eb mira jetese.<\/p>\n Ai thot\u00eb se Lista Serbe ka p\u00ebrpar\u00ebsi, sepse ka mb\u00ebshtetjen e Beogradit zyrtar dhe se Serbia, p\u00ebrmes institucioneve t\u00eb saj, pun\u00ebson nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh t\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n \u201cNga frika se mos humbasin di\u00e7ka, nj\u00eb pjes\u00eb e njer\u00ebzve ndoshta do t\u00eb votojn\u00eb p\u00ebr at\u00eb opsion q\u00eb lidhet drejtp\u00ebrdrejt me Beogradin. Megjithat\u00eb, ka ende njer\u00ebz q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb lidhur me ato paga [nga buxheti i Serbis\u00eb].\u201d – thot\u00eb Vujoviq p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb.<\/p>\n Ai shton se ka m\u00eb shum\u00eb se dy vjet q\u00eb z\u00ebri i List\u00ebs Serbe nuk d\u00ebgjohet as n\u00eb Kuvendin e Kosov\u00ebs, as n\u00eb institucionet e tjera.<\/p>\n Sipas tij, ka qytetar\u00eb nga komuniteti serb, t\u00eb cil\u00ebt ankohen q\u00eb nuk kan\u00eb qen\u00eb m\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb mbrojtjen e interesave t\u00eb tyre.<\/p>\n \u201cDuhet t\u00eb flitet dhe t\u00eb bashk\u00ebpunohet me t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebr t\u00eb garantuar sigurin\u00eb dhe stabilitetin ekonomik.\u201d – thot\u00eb Vujoviq.<\/p>\n