{"id":3207351,"date":"2025-01-22T10:01:02","date_gmt":"2025-01-22T09:01:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kallxo.com\/?p=3207351"},"modified":"2025-01-22T10:01:02","modified_gmt":"2025-01-22T09:01:02","slug":"raportet-e-armiqve-marredheniet-e-trumpit-me-europen-kesaj-here-mund-te-jene-shume-te-ndryshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/?p=3207351","title":{"rendered":"Raportet e (ar)miqve: Marr\u00ebdh\u00ebniet e Trumpit me Europ\u00ebn k\u00ebsaj here mund t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb t\u00eb ndryshme"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u00cbsht\u00eb \u00e7menduri! Do t\u00eb kemi Zgjedhje t\u00eb p\u00ebrgjithshme. Vendi duket i d\u00ebrrmuar. Ekonomia jon\u00eb po ngec&#8230;, por shumica e mediumeve gjermane thjesht duken t\u00eb fiksuara me Trumpin, Trumpin, Trumpin!\u201d<\/p>\n<p>Iris Muhler, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebse inxhinierie n\u00eb Gjermanin\u00eb verilindore \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra prej votueseve me t\u00eb cil\u00ebn kam folur n\u00eb prag t\u00eb Zgjedhjeve t\u00eb parakohshme t\u00eb Shkurtit. Dhe, nuk \u00ebsht\u00eb e vetmja q\u00eb e ka k\u00ebt\u00eb perceptim &#8211; <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/c93ll927v18o\">shkruan BBC n\u00eb nj\u00eb kronologji t\u00eb Raporteve t\u00eb Trumpit me aleat\u00ebt europian\u00eb t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs<\/a>.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht prej nj\u00eb mali v\u00ebshtir\u00ebsish t\u00eb brendshme &#8211; jo vet\u00ebm n\u00eb vendet prij\u00ebse t\u00eb BE-s\u00eb, Gjermani e Franc\u00eb &#8211; Europa ka qen\u00eb tep\u00ebr e fokusuar n\u00eb Trumpin, prejse ai i fitoi Zgjedhjet presidenciale t\u00eb N\u00ebntorit.<\/p>\n<p>Kontinenti ka pasur nj\u00eb rrug\u00ebtim me pengesa her\u00ebn e kaluar, kur ai ishte n\u00eb krye t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. Shum\u00ebkush druan se Trumpi 2.0 mund t\u00eb dal\u00eb edhe m\u00eb keq. Dhe, fuqit\u00eb tradicionale t\u00eb Europ\u00ebs tashm\u00eb po kan\u00eb telashe me zgjidhjen e halleve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>Franca dhe Gjermania jan\u00eb zhytur n\u00eb sfida ekonomike dhe politike. BE-ja si t\u00ebr\u00ebsi po ngel prapa Kin\u00ebs dhe SHBA-s\u00eb, kur vjen puna te konkurrueshm\u00ebria. Derisa n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, sh\u00ebrbimet publike nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n<p>Andaj, a \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrgatitur kontinenti p\u00ebr Donald Trumpin, ose a mos e ka z\u00ebn\u00eb (p\u00ebrs\u00ebri) gabim?<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb biznesmen q\u00eb s\u2019i b\u00ebn hesap aleancat<\/strong><\/p>\n<p>Kur bie puna te tregtia dhe mbrojtja, Trumpi vepron m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb biznesmen nd\u00ebrveprues sesa si nj\u00eb burr\u00ebshtetas amerikan, i cili \u00e7mon aleancat transatlantike q\u00eb datojn\u00eb prej koh\u00ebs s\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u201cAi thjesht nuk beson n\u00eb partneritet me p\u00ebrfitime t\u00eb dyanshme.\u201d &#8211; m\u00eb ka th\u00ebn\u00eb ish-kancelarja gjermane, Angela Merkel. Ajo ka pasur p\u00ebrvoja personale me Trumpin n\u00eb mandatin e tij t\u00eb kaluar dhe ka ardhur n\u00eb p\u00ebrfundimin se pik\u00ebpamjet e tij p\u00ebr bot\u00ebn jan\u00eb form\u00ebsuar prej prizmit t\u00eb fituesve dhe humb\u00ebsve.<\/p>\n<p>Ai \u00ebsht\u00eb i bindur se Europa ka p\u00ebrfituar prej SHBA-s\u00eb avantazh p\u00ebr vite me radh\u00eb dhe se k\u00ebsaj pune duhet prer\u00eb udha.<\/p>\n<p>Lider\u00ebt n\u00eb Europ\u00eb kan\u00eb shikuar goj\u00ebhapur, sesi gjat\u00eb jav\u00ebve t\u00eb kaluara Trumpi i fitoi Zgjedhjet presidenciale p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb. Ai ka ndar\u00eb mendjen q\u00eb publikisht t\u2019i qortoj\u00eb aleat\u00ebt n\u00eb Europ\u00eb dhe Kanada, n\u00eb vend se t\u00eb fokusohet n\u00eb at\u00eb q\u00eb shihet si k\u00ebrc\u00ebnim i mir\u00ebfillt\u00eb strategjik, si Kina.<\/p>\n<p>Trumpi ka ngjallur droj\u00ebn se mund t\u00eb ket\u00eb t\u00ebrheqje amerikane prej NATO-s &#8211; Aleanc\u00ebs Ushtarake Transatlantike, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn Europa p\u00ebr dekada t\u00eb t\u00ebra e ka mb\u00ebshtetur sigurin\u00eb e saj. Ai ka th\u00ebn\u00eb se do t\u00eb \u201cinkurajonte\u201d Rusin\u00eb q\u00eb \u201ct\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7far\u00ebdo t&#8217;i teket\u201d me aleat\u00ebt europian\u00eb &#8211; n\u00ebse \u201cnuk paguajn\u00eb\u201d m\u00eb shum\u00eb dhe n\u00ebse nuk rrisin shpenzimet e tyre t\u00eb mbrojtjes.<\/p>\n<p>Kur bie fjala p\u00ebr tregtin\u00eb, Trumpi qartazi k\u00ebsaj here do t\u00eb thot\u00eb edhe m\u00eb tro\u00e7 \u00e7far\u00ebdo q\u00eb mendon p\u00ebr Europ\u00ebn &#8211; krahasuar me Presidenc\u00ebn e par\u00eb. Blloku m\u00eb shum\u00eb i shet SHBA-s\u00eb, sesa importon produkte amerikane. N\u00eb Janarin e vitit 2022, vlera tregtare kishte dallim monetar prej 15.4 miliard\u00eb eurosh.<\/p>\n<p>Dhe, p\u00ebrgjigja e Donald Trumpit? Ai thot\u00eb se do t\u00eb vendos\u00eb tarifa p\u00ebr t\u00eb gjitha mallrat e huaja, prej 10 deri n\u00eb 20%, me tarifa edhe m\u00eb t\u00eb larta p\u00ebr mallra t\u00eb caktuara, si makinat.<\/p>\n<p>Ky do t\u00eb ishte nj\u00eb skenar i tmerrsh\u00ebm p\u00ebr Gjermanin\u00eb, e cila mb\u00ebshtetet n\u00eb eksporte dhe ve\u00e7mas n\u00eb industrin\u00eb e automobilave. Ekonomia e saj edhe ashtu s\u2019i ka hesapet mir\u00eb. Vjet p\u00ebsoi tkurrje prej 0.2%.<\/p>\n<p>Si ekonomia m\u00eb e madhe n\u00eb Eurozon\u00eb, v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb financiare n\u00eb Gjermani rrezikojn\u00eb t\u00eb prekin edhe monedh\u00ebn europiane n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/p>\n<p><strong>Gjermania n\u00eb \u201ckrye t\u00eb list\u00ebs s\u00eb qitjes s\u00eb Trumpit\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Merkeli ka th\u00ebn\u00eb se Trumpi n\u00eb Presidenc\u00ebn e par\u00eb duket se e kishte p\u00ebr cak Gjermanin\u00eb.<\/p>\n<p>Ian Bond, z\u00ebvend\u00ebsdrejtor n\u00eb Qendr\u00ebn p\u00ebr Reform\u00eb Europiane, beson se Gjermania do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb mbetet \u201cn\u00eb krye t\u00eb list\u00ebs (europiane) t\u00eb qitjes s\u00eb Trumpit\u201d.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7far\u00eb ka th\u00ebn\u00eb n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn jan\u00eb gj\u00ebra si ato, se nuk d\u00ebshiron t\u00eb shoh\u00eb ndonj\u00eb Mercedes-Benz rrug\u00ebve t\u00eb New Yorkut. Dhe, tani kjo vet\u00ebm sa \u00ebsht\u00eb forcuar, sepse aktualisht shumica e Mercedes Benzave q\u00eb shihni n\u00eb rrug\u00ebt njujorkeze jan\u00eb prodhuar n\u00eb Alabama, ku Mercedesi ka nj\u00eb fabrik\u00eb t\u00eb madhe\u201d.<\/p>\n<p>\u201cAi shpesh \u00ebsht\u00eb treguar m\u00eb armiq\u00ebsor me Gjermanin\u00eb se me ndonj\u00eb shtet tjet\u00ebr n\u00eb Europ\u00eb. Mund t\u00eb jet\u00eb goxha m\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr Gjermanin\u00eb me nj\u00eb Qeveri t\u00eb re dhe m\u00eb konservatore (pas Zgjedhjeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb Shkurtit), por nuk do t\u00eb kisha futur duart n\u00eb zjarr\u201d.<\/p>\n<p>Mbret\u00ebria e Bashkuar shpreson se do t\u00eb shmang\u00eb tarifat e Trumpit, meq\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb se ka nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb ngjashme tregtie me SHBA-n\u00eb, por mund t\u00eb goditet nga efektet e nj\u00eb lufte t\u00eb mundshme tregtare nd\u00ebrmjet SHBA-s\u00eb dhe BE-s\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Sa e p\u00ebrgatitur \u00ebsht\u00eb p\u00ebrnj\u00ebmend Europa<\/strong><\/p>\n<p>Stili mujshar i Trumpit mund t\u00eb mos i befasoj\u00eb aleat\u00ebt pas Presidenc\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb par\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. Rebusi i v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr Europ\u00ebn tani \u00ebsht\u00eb paparashikueshm\u00ebria e tij: sa veprues do t\u00eb jet\u00eb trazimi dhe frik\u00ebsimi i tij?<\/p>\n<p>Ian Lesser, n\u00ebnkryetar n\u00eb Institutin Gjerman Marshall t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara, beson se k\u00ebrc\u00ebnimet tarifore t\u00eb Trumpit jan\u00eb reale dhe se Europa nuk \u00ebsht\u00eb aspak e p\u00ebrgatitur.<\/p>\n<p>&#8220;Ata nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur, askush nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb i p\u00ebrgatitur. Kjo qasje shum\u00eb e ndryshme ndaj tregtis\u00eb globale prish shum\u00eb gur\u00ebthemel t\u00eb ekonomis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, e cila ka evoluar gjat\u00eb dekadave\u201d.<\/p>\n<p>Komisioni Europian pretendon se \u00ebsht\u00eb gati p\u00ebr \u00e7do l\u00ebvizje t\u00eb Trumpit me t\u2019u kthyer n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb fuqi e madhe tregtare n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore. Por, Lesseri thot\u00eb se ndikimi m\u00eb i madh n\u00eb Europ\u00eb mund t\u00eb shfaqet n\u00ebse Trumpi fillon nj\u00eb luft\u00eb tregtare agresive kund\u00ebr Kin\u00ebs. Kjo mund t\u00eb rezultoj\u00eb me nd\u00ebrprerje t\u00eb zinxhirit t\u00eb furnizimit p\u00ebr Europ\u00ebn dhe Pekinin &#8211; duke sjell\u00eb edhe m\u00eb shum\u00eb produkte t\u00eb lira n\u00eb tregjet europiane n\u00eb kurriz t\u00eb bizneseve vendore.<\/p>\n<p>&#8220;P\u00ebr Europ\u00ebn \u00ebsht\u00eb ekspozim i dyfisht\u00eb: ekspozimi ndaj asaj q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb Amerika dhe pastaj ndaj asaj \u00e7far\u00eb do t\u00eb b\u00ebj\u00eb Kina si kund\u00ebrp\u00ebrgjigje\u201d.<\/p>\n<p><strong>Tregtia, mbrojtja dhe faktori Musk<\/strong><\/p>\n<p>Ajo q\u00eb i nd\u00ebrlikon m\u00eb shum\u00eb pun\u00ebt \u00ebsht\u00eb se tregtia dhe mbrojtja nuk jan\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndara p\u00ebr Trumpin dhe Administrat\u00ebn e tij. Koh\u00ebt e fundit, ai refuzoi t\u00eb p\u00ebrjashtonte veprimet ekonomike dhe\/ose ushtarake kund\u00ebr Danimark\u00ebs, an\u00ebtare e BE-s\u00eb dhe NATO-s &#8211; n\u00ebse nuk ia dor\u00ebzon territorin autonom t\u00eb Grenland\u00ebs SHBA-s\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe, N\u00ebnpresidenti i ardhsh\u00ebm i Trumpit foli n\u00eb vjesht\u00eb p\u00ebr kusht\u00ebzimin e mbrojtjes s\u00eb Europ\u00ebs nga SHBA-ja, me pushimin e hetimeve e organeve rregullatore t\u00eb BE-s\u00eb platform\u00ebs sociale X.<\/p>\n<p>JD Vance paralajm\u00ebroi se SHBA-ja mund t\u00eb t\u00ebrhiqte mb\u00ebshtetjen e saj p\u00ebr NATO-n n\u00ebse BE-ja vazhdon nj\u00eb hetim t\u00eb gjat\u00eb p\u00ebr X, i cili \u00ebsht\u00eb n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb djaloshit t\u00eb p\u00ebrk\u00ebdhelur t\u00eb Trumpit, Elon Musk.<\/p>\n<p>Koh\u00ebt e fundit, Musku shfaqi, gjithashtu, prirje p\u00ebr t\u00eb mbajtur an\u00eb n\u00eb politik\u00ebn europiane. Ai nisi sulme t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura n\u00eb internet kund\u00ebr lider\u00ebve europian\u00eb t\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb majt\u00eb Sir Keir Starmer n\u00eb Britani dhe ndaj kancelarit gjerman n\u00eb largim, Olaf Scholz. Musku postoi n\u00eb X se partia ekstreme anti-emigrante AfD ishte shpresa e vetme p\u00ebr Gjermanin\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo tronditi shum\u00ebk\u00ebnd n\u00eb Europ\u00eb, por anketuesit sugjerojn\u00eb se postimet e diskutueshme t\u00eb Muskut kan\u00eb pak ndikim aktual n\u00eb opinionin publik europian.<\/p>\n<p>Trump dhe Musk kan\u00eb mosbesim t\u00eb madh n\u00eb Europ\u00eb, si\u00e7 ilustrohet qart\u00eb n\u00eb nj\u00eb sondazh t\u00eb ri t\u00eb porositur nga K\u00ebshilli Europian i Marr\u00ebdh\u00ebnieve me Jasht\u00eb, t\u00eb titulluar \u201cBE-ja dhe opinioni publik global pas Zgjedhjeve n\u00eb SHBA\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nga egoja lajkatare te vrulli pas paras\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Fundja, lider\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm europian\u00eb kan\u00eb qasje t\u00eb ndryshme p\u00ebr &#8220;Zbutjen e Trumpit&#8221; &#8211; si\u00e7 i p\u00ebrshkruajn\u00eb njer\u00ebzit e informuar me rrjedhat p\u00ebrpjekjet nd\u00ebrmjet shteteve aleate. Disa lajkatojn\u00eb egon e tij jo t\u00eb vog\u00ebl.<\/p>\n<p>Presidenti francez, Emmanuel Macron \u00ebsht\u00eb eksperti i k\u00ebsaj pune. Ai ishte nj\u00eb nga lider\u00ebt e par\u00eb bot\u00ebror\u00eb i cili e uroi Trumpin n\u00eb mediat sociale, pas rizgjedhjes n\u00eb N\u00ebntor dhe e ftoi menj\u00ebher\u00eb t\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb rihapjen vezulluese e plot dinjitet t\u00eb Katedrales Notre Dame n\u00eb Paris.<\/p>\n<p>Kur e vizitoi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb, Macroni mahniti Trumpin me ftes\u00ebn si mysafir nderi n\u00eb parad\u00ebn vjetore t\u00eb madh\u00ebshtis\u00eb dhe fuqis\u00eb ushtarake n\u00eb Dit\u00ebn e Bastij\u00ebs n\u00eb Paris.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Britania e Madhe e di se Trumpi ka dob\u00ebsi p\u00ebr Skocin\u00eb, nga vjen n\u00ebna e tij dhe p\u00ebr Familjen Mbret\u00ebrore Britanike. Ai e shijoi duksh\u00ebm pjes\u00ebmarrjen n\u00eb nj\u00eb banket shtet\u00ebror me mbret\u00ebresh\u00ebn tashm\u00eb t\u00eb ndjer\u00eb Elizabeth II n\u00eb vitin 2019. Ai lavd\u00ebroi Princin William, pasi u takua me n\u00eb vjesht\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb tjer\u00ebt n\u00eb Europ\u00eb mendojn\u00eb se Trumpi e ka prioritet paran\u00eb.<\/p>\n<p>Shefja e Bank\u00ebs Qendrore Europiane (BQE), Christine Lagarde ka k\u00ebshilluar lider\u00ebt europian\u00eb q\u00eb t\u00eb miratojn\u00eb nj\u00eb &#8220;strategji t\u00eb \u00e7eqeve&#8221; dhe t\u00eb negociojn\u00eb me Trumpin n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb hakmerren kund\u00ebr tarifave t\u00eb propozuara nga ai.<\/p>\n<p>Ursula von der Leyen, presidente e Komisionit Europian, flet p\u00ebr blerjen e gazit t\u00eb l\u00ebngsh\u00ebm natyror (LNG) m\u00eb t\u00eb shtrenjt\u00eb nga SHBA-ja, si pjes\u00eb e p\u00ebrpjekjeve t\u00eb Europ\u00ebs p\u00ebr t\u00eb diversifikuar furnizimet e saj me energji. Ajo ka hequr dor\u00eb nga mb\u00ebshtetja p\u00ebr gazin e lir\u00eb rus, q\u00eb kur Kremlini nisi pushtimin e tij n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb ndaj Ukrain\u00ebs.<\/p>\n<p>Burime n\u00eb Komision flasin gjithashtu p\u00ebr blerjen e m\u00eb shum\u00eb produkteve bujq\u00ebsore dhe arm\u00ebve amerikane.<\/p>\n<p><strong>A duhet t\u00eb jet\u00eb Europa m\u00eb e vet\u00ebmjaftueshme?<\/strong><\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Macroni ka mbrojtur prej koh\u00ebsh at\u00eb q\u00eb ai e quan &#8220;autonomi strategjike&#8221; &#8211; n\u00eb thelb Europa po e merr vesh se duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e vet\u00ebmjaftueshme q\u00eb t\u00eb mbijetoj\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Europa&#8230; mund t\u00eb vdes\u00eb dhe kjo varet t\u00ebr\u00ebsisht nga zgjedhjet tona.\u201d &#8211; ka deklaruar ai n\u00eb pranver\u00eb.<\/p>\n<p>COVID-i i tregoi Europ\u00ebs se sa e varur ishte nga importet kineze &#8211; p\u00ebrfshir\u00eb ila\u00e7et. Pushtimi i Ukrain\u00ebs nga \u00a0Vladimir Putini ekspozoi mb\u00ebshtetjen e tep\u00ebrt t\u00eb Europ\u00ebs n\u00eb energjin\u00eb ruse.<\/p>\n<p>Macroni iu ra kambanave p\u00ebr SHBA-n\u00eb: &#8220;Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs kan\u00eb dy prioritete. S\u00eb pari SHBA-ja, e kjo \u00ebsht\u00eb legjitime, dhe s\u00eb dyti &#8211; \u00e7\u00ebshtja e Kin\u00ebs. E, \u00e7\u00ebshtja europiane nuk \u00ebsht\u00eb prioritet gjeopolitik gjat\u00eb viteve dhe dekadave t\u00eb ardhshme\u201d.<\/p>\n<p>Kthimi i Trumpit n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb po i b\u00ebn lider\u00ebt europian\u00eb t\u00eb mendojn\u00eb p\u00ebr dob\u00ebsit\u00eb kontinentale.<\/p>\n<p><strong>Pik\u00ebpyetja e madhe rreth mbrojtjes<\/strong><\/p>\n<p>Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr mbrojtjen, k\u00ebmb\u00ebngulja e Trumpit q\u00eb Europa t\u00eb shpenzoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb pranohet p\u00ebrgjith\u00ebsisht (edhe pse m\u00eb shum\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tem\u00eb e nxeht\u00eb debati). Por, aty ku Trumpi flet p\u00ebr rritjen e shpenzimeve t\u00eb bruto prodhimit t\u00eb brendsh\u00ebm, europian\u00ebt po diskutojn\u00eb se si t&#8217;i shpenzojn\u00eb buxhetet e tyre t\u00eb mbrojtjes m\u00eb me men\u00e7uri dhe m\u00eb bashkarisht p\u00ebr t\u00eb rritur sigurin\u00eb kontinentale.<\/p>\n<p>Emmanuel Macroni d\u00ebshiron nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb mbrojtjes industriale n\u00eb mbar\u00eb BE-n\u00eb. Ai thot\u00eb se lufta n\u00eb Ukrain\u00eb ilustroi se &#8220;fragmentimi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsi&#8230; Ne kemi zbuluar ndonj\u00ebher\u00eb veten, si europian\u00eb, se arm\u00ebt tona nuk ishin t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit kalib\u00ebr, se raketat tona nuk p\u00ebrputheshin&#8221;.<\/p>\n<p>Europa shqet\u00ebsohet se Trumpi nuk do t\u00eb d\u00ebshiroj\u00eb t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb sponsori kryesor i ndihm\u00ebs ushtarake p\u00ebr Ukrain\u00ebn &#8211; si\u00e7 ishte rasti n\u00eb Administrat\u00ebn e Bidenit.<\/p>\n<p>Muajin e ardhsh\u00ebm, lider\u00ebt e BE-s\u00eb kan\u00eb ftuar Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar &#8211; nj\u00eb nga dy fuqit\u00eb e m\u00ebdha ushtarake t\u00eb Europ\u00ebs &#8211; n\u00eb nj\u00eb Samit jozyrtar p\u00ebr t\u00eb diskutuar p\u00ebr t\u00eb punuar s\u00eb bashku m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb dhe mbrojtjen.<\/p>\n<p>Shefja e mbrojtjes e BE-s\u00eb dhe ish-kryeministrja e Estonis\u00eb, Kaja Kallas beson se nevojitet uniteti evropian i q\u00ebllimit t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. &#8220;Ne duhet t\u00eb veprojm\u00eb bashkuarisht. At\u00ebher\u00eb, ne jemi t\u00eb fort\u00eb. Pastaj, ne jemi gjithashtu serioz\u00eb n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u00eb e dob\u00ebt dhe m\u00eb e thyer? Europa sot<\/strong><\/p>\n<p>Ka analist\u00eb q\u00eb thon\u00eb se Evropa \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb gjendje shum\u00eb m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt, m\u00eb t\u00eb thyer p\u00ebr t&#8217;u marr\u00eb me Trumpin 2.0 sesa n\u00eb vitin 2016, kur u zgjodh p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Un\u00eb do t\u00eb theksoja se p\u00ebrgjigja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00ebsht\u00eb &#8216;Po&#8217;. Por ama, edhe &#8216;Jo&#8217;.<\/p>\n<p>Po, si\u00e7 u diskutua, rritja ekonomike \u00ebsht\u00eb e ngadalt\u00eb dhe politika \u00ebsht\u00eb e paq\u00ebndrueshme.<\/p>\n<p>Partit\u00eb populiste nacionaliste euroskeptike po forcohen n\u00eb shum\u00eb vende europiane. Disa, si AfD-ja e Gjermanis\u00eb tregohen t\u00eb buta ndaj Mosk\u00ebs, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb si kryeministrja italiane, Giorgia Meloni mund t\u00eb joshen t&#8217;u japin p\u00ebrpar\u00ebsi lidhjeve transatlantike me Trumpin kundrejt unitetit europian.<\/p>\n<p>Por, kini kujdes q\u00eb t\u00eb ktheni kok\u00ebn pas n\u00eb Europ\u00eb, kur Trump u zgjodh p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb President dhe pritja me elozhe.<\/p>\n<p>Financiarisht, Europa Veriore ishte padyshim m\u00eb mir\u00eb se tani, por p\u00ebr sa i p\u00ebrket unitetit, kontinenti ishte thell\u00ebsisht i ndar\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb emigrant\u00ebve n\u00eb vitin 2015. Partit\u00eb populiste euroskeptike ishin gjithashtu n\u00eb rritje at\u00ebher\u00eb dhe, pas votimit t\u00eb Brexit n\u00eb qershor 2016, kishte parashikime t\u00eb p\u00ebrhapura se BE-ja s\u00eb shpejti do t\u00eb humbiste vendet e tjera an\u00ebtare dhe do t\u00eb shp\u00ebrb\u00ebhej krejt\u00ebsisht.<\/p>\n<p>BE-ja e ka p\u00ebrballuar Brexit-in, pandemin\u00eb COVID, kriz\u00ebn e migracionit dhe mandatin e par\u00eb t\u00eb Trumpit n\u00eb detyr\u00eb dhe vendet bashkuar tok pas pushtimit n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Rusia.<\/p>\n<p>Ishte m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb penges\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb lundronte n\u00ebp\u00ebr k\u00ebto kriza t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebshme, por BE-ja ende mbahet n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e veta dhe plag\u00ebt e Brexit-it, p\u00ebr shembull jan\u00eb sh\u00ebruar me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Mbret\u00ebria e Bashkuar pas Brexit-it shihet nga BE-ja si nj\u00eb aleat i ngusht\u00eb, q\u00eb ndan t\u00eb nj\u00ebjtat vlera n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar nga nj\u00eb Kin\u00eb ambicioze, nj\u00eb Rusi ekspansioniste dhe nj\u00eb President i paparashikuesh\u00ebm amerikan.<\/p>\n<p>NATO-ja, nd\u00ebrkoh\u00eb, edhe pse e shqet\u00ebsuar p\u00ebr angazhimin e Trumpit ndaj aleanc\u00ebs, \u00ebsht\u00eb forcuar ushtarakisht dhe gjeostrategjikisht nga an\u00ebtar\u00ebsimi i Suedis\u00eb dhe fqinjit rus, Finland\u00ebs, pas pushtimit n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Kremlini.<\/p>\n<p>Ndoshta, thjesht ndoshta, Trump do t\u00eb shoh\u00eb m\u00eb pak dallime q\u00eb e frustojn\u00eb dhe antagonizojn\u00eb lidhjen me Europ\u00ebn k\u00ebsaj here.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb Europ\u00eb q\u00eb njeh nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shpenzuar m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr mbrojtjen &#8211; si\u00e7 k\u00ebrkon ai; q\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e kujdesshme ndaj Kin\u00ebs &#8211; si\u00e7 e pret ai dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e prir\u00eb nga e djathta n\u00eb politik\u00ebn e saj &#8211; si\u00e7 preferon ai.<\/p>\n<p>A \u00ebsht\u00eb kjo nj\u00eb Europ\u00eb, lider\u00ebt e s\u00eb cil\u00ebs gjithashtu i rezistojn\u00eb Trumpit, pavar\u00ebsisht k\u00ebrc\u00ebnimeve dhe rr\u00ebmuj\u00ebs &#8211; n\u00ebse mendojn\u00eb se e kalon kufirin \u2013 qoft\u00eb mbi t\u00eb drejtat e njeriut, fjal\u00ebn e lir\u00eb apo q\u00eb humb koh\u00ebn kot me diktator\u00ebt?<\/p>\n<p>Kapitulli tjet\u00ebr n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet armiqve transatlantik pritet t\u00eb shkruhet.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebrgatiti: Rexhep Maloku &#8211; Kallxo.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u00cbsht\u00eb \u00e7menduri! Do t\u00eb kemi Zgjedhje t\u00eb p\u00ebrgjithshme. Vendi duket i d\u00ebrrmuar. Ekonomia jon\u00eb po ngec&#8230;, por shumica e mediumeve gjermane thjesht duken t\u00eb fiksuara me Trumpin, Trumpin, Trumpin!\u201d Iris Muhler, m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebse inxhinierie n\u00eb Gjermanin\u00eb verilindore \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra prej votueseve me t\u00eb cil\u00ebn kam folur n\u00eb prag t\u00eb Zgjedhjeve t\u00eb parakohshme t\u00eb Shkurtit. Dhe, nuk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":2414362,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29,11],"tags":[1225,2106,2107],"class_list":["post-3207351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote","category-lajm","tag-aleancat","tag-carjet","tag-interesat"],"lang":"sq","translations":{"sq":3207351},"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3207351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3207351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3207351\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3207351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3207351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.drakonispahiu.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3207351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}