Kategori: Kulturë

  • Shkolla “Prenk Jakova” shfaqi premierën e baletit “Transformim”

    Dega e baletit e Shkollës së Muzikës “Prenk Jakova” në Prishtinë ka shfaqur të mërkurën, më 29.01.2025, premierën e baletit “Transformim”.

    Kjo premierë është shfaqur në Teatrin “Oda” në Prishtinë.

    Koreografia e shfaqjes është realizuar nga Driton Saqipi, profesor i baletit në këtë shkollë, ndërsa interpretuan nxënësit e kësaj shkolle.

    Kjo shfaqje e zhanrit kontemporan është përcjellë me muzikë të emrave të njohur botërore, si: Edith Piaf, Bill Haley, Pan Sonic e Rona Castrioti.

    Koreografi Driton Saqipi tha për KALLXO.com se shfaqja “Transformim” është krijuar duke u bazuar në transformimet që po ndodhin në shoqëri në përgjithësi, që nga lojërat e fëmijëve deri tek ato politike.

    “Për realizmin e shfaqjes ‘Transformim’ jam inspiruar nga transformimet që po ndodhin çdo ditë në përditshmërinë tonë, si po transformohet dansi, lojërat e fëmijëve deri te transformimet politike.  Dansi kontemporan të mundëson të kapësh tema të cilat mund t‘i kapësh dhe përjtosh çdo ditë”- ka thënë Saqipi.

    Sipas tij, për vitin e pestë me radhë, kjo shkollë është fokusuar në realizimin e 4 shfaqjeve premierë në vit të zhanrit kontemporan dhe klasik.

    Saqipi thotë se me shfaqjen e këtyre premierave nxënësit e shkollës e kanë më të lehtë përballjen me publikun në të ardhmen.

    Me shfaqjen “Transformimi” Shkolla “Prenk Jakova” ka shënuar edhe 75 -vjetorin e saj. Në kuadër të Shkollës së Muzikës “Prenk Jakova” që nga 2001 funksionon edhe Dega e Baletit.

    Pamje nga shfaqja e baletit ‘Transformim’. Foto: KALLXO.com.
    Pamje nga shfaqja e baletit ‘Transformim’. Foto: KALLXO.com.

  • Mbahet mbledhje komemorative për akademik Minir Dushin

    Akademia e Shkencave dhe Arteve të Kosovës (ASHAK) ka mbajtur të mërkurën, më 29.01.2025, një mbledhje komemorative me rastin e vdekjes së anëtarit të saj, akademik Minir Dushi, i cili vdiq më 27.01.2025.

    Gjatë kësaj mbledhjeje u tha se akademik Dushi gjatë gjithë jetës së tij kontribuoi në zhvillimin e arsimit dhe shkencës në Kosovës, veçmas asaj minerale.

    Akademik Mehmet Kraja, Kryetar i ASHAK-ut, tha gjatë fjalës së tij se akademik Dushi ishe anëtar i ASHAK-ut për 50 vjet më radhë dhe se vdekja e tij ka lënë një zbrazëti të madhe në Akademi.

    “Akademik Minir Dushi  ka marrë pjesë në themelimin e institucioneve më prestigjioze të arsimit. Ai ishte inxhinieri i parë shqiptar që zbriti në galeritë e Trepçës, gjatë hartimit të Enciklopedisë së Kosovës. Më ka bërë përshtypje veçmas, se ai fliste dhe shkruante me një konsideratë të jashtëzakonshme për pasuritë tokësore e nëntokësore së Kosovës.” – tha ai, duke shtuar se ikja e akademik Dushi lë një vend të zbrazët në Akademi i cili, siç tha Kraja, për shumë kohë ishte emblema e këtij institucioni.

    Ndërsa, Fetah Podvorica, anëtar korrespondent i ASHAK-ut, tha se akademik Dushi ka dhënë një kontribut në themelimin e Fakultetit të Xehetarisë – Metalurgjisë dhe Institutit të Plumbit dhe Zinkut të  Kombinatit “Trepça” etj.

    “Akademik Dushi dha kontribut edhe në hartimin Fjalorit Enciklopedik  të Kosovës, ndërsa opusi shkencor i tij arrin mbi 180 Njësi bibliografike.” – tha Podvorica, Sekretari i Seksionit të Shkencave të natyrës në ASHAK.

    Një fjalë rasti mbajti edhe djali i akademik Dushit, Baton Dushi. Ai tha se përveç familjes edhe Akademia e humbi anëtarin e saj të familjes akademike.

    “Familja juaj e Akademisë humbi kolegun punëtor, derisa familja jonë humbi prindin fort të kujdesshëm dhe shumë punëtor. Respekt, mirënjohje për çdo ditë që prindi ynë gjeti respekt dhe ngrohtësinë tuaj.” – tha Dushi.

    Një telegram ngushëllimi për vdekjen e akademik Dushit ka dërguar edhe  Akademia e Shkencave të Shqipërisë.

    Biografia e akademik Dushit

    Akademik Minir Dushi u lind në Gjakovë në vitin 1929. Shkollën Fillore e kreu në vendlindje, ndërsa Shkollën e Mesme Teknike e mbaroi në Nish (1950).

    Studioi në Fakultetin e Xehetarisë në Beograd, ku diplomoi më 1958, ndërsa doktoroi po në Universitetin e Beogradit në vitin 1965.

    Një kohë punoi në Minierën e Trepçës, duke ushtruar edhe funksione të ndryshme udhëheqëse në këtë Kombinatin “Trepça”.

    Ai ishte ndër themeluesit dhe drejtues i shumë institucioneve mësimore dhe shkencore, si: Shkollës së Lartë Teknike në Mitrovicë (1961-1966), Institutit të Plumbit dhe Zinkut të  Kombinatit “Trepça” (1966-1973): Fakultetit të  Xehetarisë dhe Metalurgjisë në Prishtinë (1970), e më vonë në Mitrovicë (1975-1979).

    Në vitin 1969 u zgjodh profesor inordinar i Fakultetit Teknik të Prishtinës, ndërsa në vitin 1975 profesor ordinar i Fakultetit Xehtaro-Metalurgjik në Mitrovicë, ku ushtroi edhe detyrën e Dekanit për dy mandate.

    Me themelimin e Universitetit të Prishtinës (1970) u zgjodh Zëvendësrektor i parë, kurse në vitin 1981 u bë Rektor i këtij Universiteti (1981-1983).

    Anëtar korrespondent i ASHAK-ut u zgjodh që nga themelimi i Akademisë në vitin 1975, kurse në vitin 1978 u zgjodh anëtar i rregullt. Në vitin 1986 u bë anëtar i Kryesisë së KSA të Kosovës.

    Opusi shkencor i akademik Minir Dushit arrin mbi 180 Njësi bibliografike. Nga fusha e Xehetarisë ka botuar 8 vepra e afro 70 punime shkencore dhe profesionale. Ka të botuara 18 libra shkencorë, nga të cilët 4 tekste universitare, si dhe 14 vepra të tjera të veçanta të botuara nga ASHAK-u dhe Universiteti i Prishtinës.

    Akademik Minir Dushi është nderuar me një sërë çmimesh, dekoratash dhe mirënjohjesh. Akademik Minir Dushi ishte veteran i Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe ishte shpallur edhe veteran i arsimit të Kosovës.

    Në 25-vjetorin e Universitetit të Prishtinës, Senati i këtij Universiteti i dha titullin “Profesor emeritus”, kurse Këshilli Shkencor-Mësimor i Fakultetit Xehtaro-Metalurgjik në vitin 1996 e shpalli “Dekan nderi”.

    Varrimi i akademik Minir Dushit bëhet sot, më 29.01.2025, në varrezat e qytetit të Gjakovës, në orën 16:00.

    Pamje nga mbledhja komemorative për akademik Minir Dushin / Foto: KALLXO.com

     

     

     

  • Gjykata vërteton diskriminimin në pagë të aktorit të Teatrit Kombëtar

    Gjykata Themelore në Prishtinë (GJTHP), Departamenti i përgjithshëm ka vërtetuar diskriminimin në pagë nga ana e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit ndaj aktorit Naim Berisha, anëtar i Trupës Rezidente të Teatrit Kombëtar të Kosovës, për periudhën 01.07.2011 deri 30.04.2015.

    Përmes Aktgjykimit të datës 19.12.2024, GJTHP e ka aprovuar në tërësi si të themeltë Kërkesëpadinë e aktorit Naim Berisha kundër MKRS-së – duke e detyruar këtë të fundit që t’ia paguajë aktorit Berisha diferencën e ndryshimit në pagë për periudhën kohore 01.07.2011 – 30.04.2015.

    Aktgjykimi i datës 19.12.2024 i GJTHP-së vjen pas Aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese – KI137/23, të datës 18. 01.2024, publikuar më 20.02. 2024, përmes së cilës konstatohet se tre Aktgjykimet paraprake të Gjykatës së rregullt – përfshirë Aktgjykimin e Gjykatës Themelore në Prishtinë (2015), Gjykatës së Apelit (2019) dhe Gjykatës Supreme (2022) – nëpërmjet të cilëve i ishte refuzuar Kërkesëpadia aktorit Berisha, ishin nxjerrë në kundërshtim me Kushtetutën, provat dhe Ligjet e aplikueshme në Kosovë.

    Kushtetuesja, më 19.01. 2024, konstatoi se Aktgjykimi i Supremes ka pasur shkelje të së drejtës për gjykim të drejtë dhe të paanshëm të paraparë me Nenin 31, Paragrafi 1 të Kushtetutës në ndërlidhje me të drejtën për një proces të rregullt të paraparë me Nenin 6, Paragrafi 1 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

    Vendimi i Kushtetueses bëri që rasti i Berishës të rigjykohet.

    Aktgjykimi i Gjykatës

    Më 19.12.2024, GJTHP e ka vërtetuar diskriminimin në pagë për periudhën 4 vjeçare (2011-2015) të aktorit Berisha nga MKRS-ja – duke e obliguar këtë të fundit të paguajë diferencën në pagë, diferencën e kontributit pensional, tatimit dhe kamatën ligjore.

    Më 2012 Berisha kishte ushtruar padi në Gjykatë për diskriminim në pagë, në raport me kolegët e tij.

    Sipas Vendimit të GJTHP-së, MKRS me mospagesën e njëjtë të Berishës në raport me kolegët e tij, ka shkelur të drejtat e tij që kanë të bëjë me kushtet e punësimit dhe pagesës – duke bërë diskriminim të drejtpërdrejtë, përkatësisht duke shkelur Ligjin për Mbrojtje nga Diskriminimi.

    “Përfundimisht, Gjykata vlerëson se e paditura (MKRS) me rastin e mospagesës së njëjtë të paditësit, sikurse kolegët e tij për punën e njëjtë ka bërë diskriminim të drejtpërdrejtë ndaj tij – duke e trajtuar në mënyrë më pak të favorshme sesa janë trajtuar të punësuarit e tjerë në pozitat e përmendura.” – thuhet në Aktgjykim.

    Po sipas këtij Aktgjykimi, meqë Gjykata gjeti se e paditura (MKRS) me veprimet e saj ka bërë diskriminim të drejtpërdrejtë ndaj paditësit (Naim Berisha) vendosi të detyrojë të paditurën (MKRS) që paditësit t’ia kompensojë shumën e caktuar sipas Aktgjykimit.

    Rruga e gjatë për drejtësi e aktorit Naim Berisha

    Aktori Berisha tha për KALLXO.com se fatura që i është dashur të paguajë për shkak të përcaktimit të tij për mbrojtje të të drejtave të punëtorëve dhe ligjshmërisë në Teatrin Kombëtar ka qenë shumë e shtrenjtë.

    Diskriminimi në pagë ka thënë ai është vetëm njëri ndër sulmet që atij i janë bërë gjatë kësaj qëndrese për drejtësi.

    “Gjykata më në fund pas 14 vjetëve aprovoi padinë dhe konfirmoi diskriminimin. Kërkimi i drejtësisë në Gjykatë ishte i rëndë, po aq sa diskriminimi. Kjo lëndë është refuzuar fillimisht nga tre instancat e Gjykatës së rregullt – përfshirë Gjykatën Themelore, Gjykatën e Apelit dhe Gjykatën Supreme.” – tha Berisha për KALLXO.com.

    Berisha ka thënë se vetëm pas aprovimit nga Gjykata Kushtetuese dhe shkeljeve që kjo Gjykatë konstatoi, ky rast arriti të marrë rrugën drejt zgjidhjes, i cili pas shqyrtimit të dytë nga Gjykata Supreme u aprovua për të arritur në këtë epilog ku jemi tani, ku Gjykata e faktit, respektivisht Gjykata Themelore në Prishtinë, aprovon padinë – duke e vërtetuar diskriminimin.

    “Vlen të përmendet se nga Teatri Kombëtar i Kosovës dhe Ministria e Kulturës nëpërmjet gradimeve të paligjshme vazhdoj të jem i diskriminuar, në kundërshtim me përvojën dhe përgatitjen akademike. Madje, TKK  ka mbi një vjet që nuk e zbaton Vendimin e Komisionit të Ankesave të MKRS-së, nëpërmjet të cilit vërtetohet se unë në kundërshtim me përvojën, rrethanat dhe përgatitjen akademike jam kategorizuar në kategori jomeritore.” – ka thënë Berisha.

    Ndërsa MKRS nuk i është përgjigjur interesimit të KALLXO.com – lidhur me Aktgjykimin e GJTHP-së.

    Përgjegjësia për gradimin e aktorëve në TKK bie mbi Këshillin Drejtues të tij. Ky i fundit nuk është përgjigjur në interesimin e KALLXO.com – lidhur me pretendimet e Berishës se ende vazhdon të jetë diskriminuar si aktor i TKK-së, përkatësisht moszbatimin e Vendimit të Komisionit të Ankesave.

    Më 2011 Qeveria miratoi Rregulloren për gradimin dhe pagat e krijuesve dhe performuesve të kulturës dhe punonjësve profesionalë të trashëgimisë kulturore. Miratimi i saj i hapi rrugë legalizimit të vendeve të punës edhe të aktorëve të TKK-së. Por, pavarësisht shkollimit superior, përvojës dhe vlerësimeve të larta për interpretim në skenë nga kritika, Berisha diskriminohet në pagë në raport me kolegët e tij, i cili për punën e njëjtë për katër vjet me radhë u pagua dukshëm më pak (gjysmë page), se sa kolegët e tij me të njëjtin status, me të njëjtën përvojë pune dhe me të njëjtën përgatitje akademike.