Autor: Rexhep Maloku

  • Inteligjenca Artificiale e Kinës – DeepSeek në radarin e sigurisë kombëtare amerikane

    Zyrtarët amerikanë po shqyrtojnë implikimet e sigurisë kombëtare të depërtimit të dukshëm të Inteligjencës Artificiale (AI) nga firma kineze DeepSeek – ka bërë të ditur sekretarja për shtyp e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt – raporton BBC.

    Njoftimi ka ardhur pasi marina amerikane thuhet se i ndaloi anëtarët e saj të përdorin aplikacionet e DeepSeek, për shkak të “shqetësimeve të mundshme të sigurisë dhe etikës”.

    Ndërkohë krijuesi i ChatGPT, OpenAI, ka premtuar të punojë ngushtësisht me Qeverinë amerikane që të parandalojë rivalët që të marrin teknologjinë e saj.

    Në fillim të kësaj jave modeli i lirë por i fuqishëm i AI-së i DeepSeek shkaktoi rënie në stoqet e firmave të teknologjisë amerikane, pasi investitorët vunë në dyshim miliarda dollarët që ata po shpenzojnë për infrastrukturën e re të AI-së.

    “Unë fola me (Këshillin e Sigurisë Kombëtare) këtë mëngjes. Ata po shqyrtojnë se cilat mund të jenë implikimet e sigurisë kombëtare.” – ka theksuar Leavitt, e cila gjithashtu ritheksoi qortimet e presidentit amerikan Donald Trump, një ditë më parë se DeepSeek të shihet si thirrje zgjimi për industrinë amerikane të teknologjisë.

    Sipas CNBC-së marina amerikane i ka dërguar një email stafit të saj me paralajmërimin që të mos përdorin aplikacionin DeepSeek, për shkak të “shqetësimeve të mundshme të sigurisë dhe etikës që lidhen me origjinën dhe përdorimin e modelit”.

    Marina nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment nga BBC News.

    Duke folur në Fox News, i emëruari së fundmi si “kriptocari dhe Inteligjenca Artificiale e Shtëpisë së Bardhë”, David Sacks sugjeroi gjithashtu se DeepSeek mund të ketë përdorur modelet e zhvilluara nga firma më e mirë amerikane OpenAI për t’u përmirësuar.

    Ky proces – i cili përfshin një model të AI-së që mëson nga një tjetër – quhet distilim i njohurive.

    “Ka prova thelbësore se ajo që DeepSeek bëri këtu është se ata distiluan njohuritë nga modelet e OpenAI.” – ka deklaruar Sacks. “Unë mendoj se një nga gjërat që do të shihni gjatë muajve të ardhshëm është se kompanitë tona kryesore të AI-së të ndërmarrin hapa për të provuar dhe parandaluar distilimin… Kjo padyshim do të ngadalësonte disa nga këto modele kopjuese”.

    OpenAI i bëri jehonë kësaj në një deklaratë të mëvonshme, ku theksoi se kompanitë kineze dhe të tjera “po përpiqen vazhdimisht të distilojnë modelet e kompanive prirëse të AI në SHBA”.

    “Si ndërtuesi kryesor i AI-së ne angazhohemi në kundërmasa për të mbrojtur (pronën tonë intelektuale)… dhe besojmë, ndërsa shohim përpara se është jashtëzakonisht e rëndësishme, që të punojmë ngushtë me Qeverinë e SHBA-së për të mbrojtur më së miri modelet më të afta”.

    Ndërkohë DeepSeek thotë se ka qenë objektiv i sulmeve kibernetike. Të hënën njoftoi se do të kufizonte përkohësisht regjistrimet për shkak të “sulmeve me qëllim të keq në shkallë të gjerë” në softuerin e saj.

     

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com

  • Zelensky: Trump t’ia mbajë anën Ukrainës, Putini nuk i frikësohet Europës

    Ukrainës i duhen garanci më të mëdha sigurie dhe presidenti rus Vladimir Putin nuk i frikësohet Europës – ka deklaruar presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky për Fox News, në një intervistë ku i kërkoi presidentit amerikan Donald Trump të mbajë anën e Ukrainës – raporton Agjencia e lajmeve Reuters.

    Trump, i cili mori detyrën më 20.01.2025, ka premtuar se shpejt do t’i japë fund luftës Rusi-Ukrainë, por pa treguar sesi. Këshilltarët e tij kanë sugjeruar se arritja e Marrëveshjes mund të marrë muaj të tërë. Trump ka shprehur gatishmërinë për të folur me Putinin për përfundimin e luftës – një kontrast me Administratën e ish-presidentit demokrat Joe Biden, i cili e shmangu liderin rus.

    Fitorja zgjedhore e Trumpit në nëntor ngjalli shpresën për zgjidhje diplomatike për t’i dhënë fund pushtimit të Ukrainës nga Moska, që filloi në shkurt 2022, por gjithashtu shtoi frikën në Kiev se Marrëveshja e menjëhershme e paqes mund të ketë një çmim të lartë për Ukrainën.

    “Ne duam që ai (Trump) të jetë në anën e drejtësisë, në anën e Ukrainës.” – ka deklaruar Zelensky në intervistën e transmetuar të martën mbrëma, më 28.01.2025, sipas kohës lokale amerikane. “Putini nuk ka frikë nga Europa”.

    Zelensky ka shtuar se Ukraina nuk mund ta pranojë pushtimin rus, por preferoi zgjidhje diplomatike.

    Shtëpia e Bardhë nuk doli me asnjë koment të menjëhershëm.

    Pas fillimit të pushtimit rus Shtetet e Bashkuara nën Bidenin i dhanë mbi 175 miliardë dollarë ndihmë për Ukrainën – duke përfshirë mbi 60 miliardë dollarë ndihmë për sigurinë. Nuk është e sigurt nëse ndihma do të vazhdojë me të njëjtin ritëm edhe nën Trumpin.

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com

  • Së paku shtatë të vdekur në rrëmujën e Festivalit “Maha Kumbh” në Indi

    Të paktën shtatë persona kanë vdekur dhe rreth 10 të tjerë janë plagosur në një rrëmujë në Maha Kumbh Mela në Indinë veriore të mërkurën, ka njoftuar një zyrtar, ndërsa dhjetëra-miliona persona ishin mbledhur për zhytjen e shenjtë në ditën kryesore të Festivalit indus gjashtëjavor – raporton Agjencia e lajmeve Reuters.

    Ngjarja ndodhi ndërmjet 1 dhe 2 të mëngjesit pranë arenës ku ishin vendosur barrikada për menaxhimin e turmës gjatë zhytjes së tyre të shenjtë – ka theksuar Yogi Adityanath, kryeministër i shtetit Uttar Pradesh, ku mbahet Festivali.

    Kryeministri Narendra Modi, në një postim në X, ka shprehur ngushëllime për “adhuruesit që kanë humbur të dashurit e tyre”, por nuk specifikoi numrin e të vdekurve.

    “Administrata lokale është e angazhuar për të ndihmuar viktimat në çdo mënyrë.” – ka theksuar ai.

    Adityanath shtoi se situata ishte nën kontroll, por turma ishte ende masive.

    Një zyrtar i lartë shtetëror ka theksuar se “më shumë se shtatë persona janë vrarë në rrëmujë dhe rreth 10 të tjerë janë plagosur”. Zyrtari nuk deshi të identifikohej, pasi nuk është i autorizuar të fliste për media.

    Videot dhe fotografitë pas rrëmujës treguan trupat që merreshin me barela dhe njerëz të ulur në tokë duke qarë, ndërsa të tjerët kaluan mbi rroba, këpucë, çanta shpine dhe batanije të lëna nga ata që përpiqeshin t’i shpëtonin rrëmujës.

    Një dëshmitar ka theksuar për Reuters se ka parë disa trupa të pajetë, teksa dhjetëra ambulanca po nxitonin drejt bregut të lumit ku ndodhi incidenti.

    Dëshmitarët thanë se kishte një rrëmujë të madhe pranë bashkimit të tre lumenjve të shenjtë – ku zhytja konsiderohet veçanërisht e shenjtë – që bëri që besimtarët të binin mbi njëri-tjetrin. Kryeministri Adityanath u bëri thirrje qytetarëve të shmangin zonën.

    “Ne kishim barrikada para nesh dhe policë me shkopinj në anën tjetër. Shtytja nga pas ishte shumë e fuqishme… njerëzit filluan të binin.” – ka thënë Vijay Kumar, i cili shkoi në Festival prej qytetit lindor Patna.

    “Kishte njerëz të shtrirë përreth, nuk e di nëse ishin të vdekur apo gjallë.”

    Një grua që ishte pjesë e turmës, por nuk tregoi emrin, ka treguar për Agjencinë e lajmeve ANI se njerëzit “vazhdonin të shkelnin” nënën e saj dhe atë teksa ato kishin rënë përtokë.

    “Unë jam mirë, por nëna ka vdekur.” – ka thënë ajo.

    Përgatiti: Rexhep Maloku – Kallxo.com